ABD Başkanı Trump'ın savaşı kazandığına dair yaptığı açıklamalar, bölgedeki gelişmelerle çelişkili bir görüntü sergiliyor. 25 gündür devam eden çatışmalarda, Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın arabuluculuk çabaları sayesinde, tarafların ateşkes görüşmeleri için bir araya gelme olasılığı artıyor. Bu arada, İsrail basınında ABD'nin İran'a yönelik hazırladığı 15 maddelik bir öneri üzerinde durulması, İran'dan beklenmedik bir tepki aldı.
İran’ın Müzakereleri ve Tercihleri
Uluslararası bağımsız analist Shanaka Aslem Perera, İran’ın müzakere edeceği kişiyi belirlemekte özgür olduğunu duyurdu. İran, Steve Witkoff ve Jared Kushner gibi isimler ile barış görüşmelerini reddettiğini, Başkan Yardımcısı JD Vance ile müzakereleri yürütmeyi tercih ettiğini ifade ediyor. İran’ın savaşın 25. gününde kamuoyuna yönelik yaptığı açıklamalarda, yaşanacak müzakerelerin içermediği iddiasının da arka planda olduğu görülüyor. Tahran, bu süreçte kiminle görüşmeyi reddedeceğini seçme aşamasında bulunuyor.
İletişim Kanalları ve İnkarlar
Son iki gün içinde taraflar arasında sıfırdan altıncı iletişim kanalı kurulmasına dair haberler gündeme geldi. Dışişleri Bakanı Erakçi, bu iletişimlerin varlığını itiraf etmeyi reddederken, Ghalibaf bu durumu bir yanıltmaca olarak tanımladı. Erakçi, İran'ın asla ateşkes istemediğini ve İslami Devrim Muhafızları’nın (IRGC) kesin zafer ilan ettiğini açıkladı. Ancak isimsiz bir kaynak, CNN'e bu temasın gerçekleştiğini ve İran’ın sürdürülebilir önerilere açık olduğunu belirtti. İletişim kanalları kadar mesajların sayısı da dikkat çekici; altı farklı mesaj üzerinden yapılan iletişim, durumun karmaşıklığını artırıyor.
Görüşmeleri Reddeden Rejim ve Diplomasi Süreci
Bir yandan İran, görüşmeleri reddetmeyi sürdürürken diğer taraftan aynı zamanda müzakereler yürütmeye devam ediyor. Böyle bir çelişki içine giren İran rejimi, yapılan açıklamalarla kimin müzakerelerde yer alacağına dair görüş belirtiyor. Bu çelişki, devletin diplomasi alanında ne kadar karmaşık bir durumda olduğunu gösteriyor. Bir İsrail yetkilisi, arabulucu ülkelerin İslamabad'da Ghalibaf’ın İran’ı, Witkoff, Kushner ve muhtemelen Vance’in ABD’yi temsil edeceği bir zirveye davet etmek için çalıştığını bildirdi. Şu an Tahran, masaya oturmak için Vance'in bulunmasını bir şart haline getiriyor.
İran’ın Savaş Sonrası Talepleri
Wall Street Journal, İran’ın savaşı sonlandırma taleplerini detaylandırdı. Bu talepler arasında, Körfez bölgesindeki Amerika Birleşik Devletleri askeri üslerinin kapatılması, saldırıların durdurulmasına dair güçlü güvence talepleri, İsrail’in Hizbullah’a yönelik saldırılarına son verilmesi, tüm yaptırımların tamamen kaldırılması ve bağlayıcı ekonomik güvence talepleri yer almakta. Ayrıca, geniş çaplı savaş tazminatları ve İran’ın füze programına yönelik kısıtlamaların tamamen kaldırılması da talepler arasında. Bir ABD yetkilisi, bu talepleri “gülünç ve gerçekdışı” olarak nitelendirdi ve bu durumun müzakere sürecine olan etkisini sorguladı.
