ABD'de yapay zekâ alanında potansiyel bir devlet ortaklığı modelinin tartışmaları sürüyor. Başkan Donald Trump yönetiminin, federal hükümetin yapay zekâ şirketlerinde hisse sahibi olabileceği yönündeki öneri gündeme geldi. Eski New York Belediye Başkanı ve iş insanı Michael Bloomberg ise bu duruma sert eleştiriler yöneltti.
Bloomberg'den Eleştiriler
Michael Bloomberg, Bloomberg Opinion'daki yazısında, devletin yapay zekâ şirketlerine ortak olmasının demokrasiyi ve piyasa ekonomisini tehdit edebileceği uyarısında bulundu. Hükümetin, yapay zekâ sistemleri üzerinde dolaylı bir denetimi olmasının bilgi akışını tehlikeye atabileceğini belirtti. "Bir yerlerde Karl Marx gülümsüyor" şeklindeki ifadeleriyle bu durumu vurguladı. Bloomberg'e göre, hükümetin yapay zekâ çıktıları üzerinde herhangi bir müdahale yetkisi bile insanların endişelenmesine yeter. "Ortaya çıkabilecek propaganda potansiyeli, George Orwell'i bile utandıracak seviyede" diyerek bu konudaki kaygılarını dile getirdi. Böyle bir durumun sadece etik değil, demokratik değerler açısından da son derece tehlikeli olduğunu ifade etti.
OpenAI'nin Önerisi
Financial Times'ın haberine göre, yapay zekâ sektöründe öne çıkan isimlerden biri olan OpenAI, Amerikan hükümetinin şirkette %5 oranında pay sahibi olmasını önermiş durumda. Bu öneri, yapay zekâ alanında diğer büyük şirketlerin de benzer bir yaklaşımı benimsemesi ihtimalini gündeme getiriyor. OpenAI CEO'su Sam Altman, bu konuyu hem Başkan Trump ile hem de ABD Ticaret Bakanı ve Hazine Bakanı ile görüşmüş. Bu öneri, sektör içerisinde geniş bir yankı uyandıracak gibi görünüyor. Özellikle Altman'ın, devletin büyük yapay zekâ şirketlerinde %50 hisse sahibi olması gerektiğini savunan Senatör Bernie Sanders ile de temas kurması, durumun ciddiyetini artırıyor.
Bloomberg'in Alternatif Çözüm Önerisi
Bloomberg, yapay zekâ sektörünün büyümesiyle birlikte yeni iş fırsatlarının doğacağını vurguladı. İstihdamın artış göstermesi ve ekonomik faydanın daha geniş kitlelere dağıtılmasının yollarının devlet ortaklığı değil, vergi reformları aracılığıyla sağlanabileceğini belirtti. "Eğer yapay zekâ şirketleri kamuya yeterince katkı sağlamıyorsa, çözüm bu şirketlere ortak olmak değil, vergi sistemini yeniden düzenlemektir" ifadelerini kullanarak, mevcut önerinin yetersiz olduğunun altını çizdi. Bloomberg, devlet ortaklığının yaratacağı potansiyel uyumsuzlukların, sektördeki yenilikçilik kapasitesini de tehlikeye atabileceğini savundu.
Geçmişteki Benzer Uygulamalar
Trump yönetimi, henüz yapay zekâ şirketlerine ortak olma kararı almasa da geçmişte benzer adımlar atmış durumda. 2025 yılında, hükümet Intel'in %10'unu, MP Materials'ın ise %15'ini satın almıştı. Bu tür yatırımlar, devletin stratejik sektörlerdeki rolünü artırma çabalarının bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Şu an için yapay zekâ alanında aynı modelin uygulanıp uygulanmayacağı merakla bekleniyor. Eğer bu adım atılırsa, yapay zekâ alanında hem ekonomik hem de etik tartışmaların daha da derinleşeceği öngörülüyor. Bu konuda kamuoyunun ve sektördeki aktörlerin tepkileri merak edilmektedir.
