Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek liderliğinde yapılan Finansal İstikrar Komitesi toplantısında, ilk kez konut satın alacak bireyler için geçmişteki kredi sınırlamalarının yeniden değerlendirileceği belirtildi. Bu bağlamda bankaların konut kredileri için belirlenen risk ağırlıklarının azaltılması planlanıyor. Böylece, bankaların kredi verme süreçlerinde daha esnek olmaları amaçlanıyor.
Kredili Konut Satışlarının Düşük Seviyesi Dikkat Çekiyor
Türkiye genelinde 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 1,7 milyon konut satışında tarihi bir rekor yaşanırken, bu satışların yalnızca %14’ü banka kredisiyle gerçekleştirildi. Uzmanların ifade ettiği üzere, bu düşük oran; yüksek faiz oranları, kredi düzenlemeleri ve bankaların dikkatli tutumları nedeniyle oluştu.
Yetkililer, ev sahipliği oranındaki gerilemeyi engellemek için kredi sistemine kapsamlı değişiklikler yapılmasının zaruri olduğunu belirtiyor.
İkinci El Konut Alımında Dezavantajlar Ön Planda
İlk kez konut edinecek vatandaşlar, sıfır konut alımlarında konut fiyatı ve enerji sınıfına bağlı olarak %90 oranında kredi kullanabilmektedir. Ancak, enerji sınıfı düştüğünde bu oran %50 seviyelerine kadar gerilemektedir.
Özellikle sorun ikinci el konut pazarında, zira bu piyasa konut satışlarının yaklaşık %70’ini kapsamaktadır.
Mevcut sistem doğrultusunda:
1 milyon TL altındaki konutlarda: %90’a kadar kredi
1-2 milyon TL arası: %60-70
2-5 milyon TL arası: %50-60
5-10 milyon TL arası: En fazla 2,5-3 milyon TL kredi
Ancak, büyükşehirlerde ve Anadolu’da 1 milyon TL’ye konut bulmak artık neredeyse imkânsız bir durum haline geldi.
Yüksek Fiyatlar Birikim Yapmayı Zorunlu Kılıyor
TCMB verilerine göre İstanbul'da 100 metrekarelik bir dairenin ortalama fiyatı 7,4 milyon TL’yi aşmış durumda. Bu fiyat aralığında ikinci el bir konut almak isteyen bireyler, maksimum 3 milyon TL kredi kullanabilir.
Türkiye genelinde ortalama konut fiyatı ise 4,5 milyon TL'nin üzerinden seyrediyor. Bu fiyat düzeyindeki bir konut için bankaların kredi verdiği oran genellikle %50-60 arasında değişiyor. Bu durum da alıcıların konut değerinin yarı kadar birikime sahip olmasını gerektiriyor.
Aylık taksitler 100 bin TL’yi aşmakta.
Ülke genelindeki ortalama konut fiyatı üzerinden yapılan hesaplamalar ile:
Konut bedeli: 4,5 milyon TL
Kredi oranı: %90
Kredi tutarı: 4 milyon 50 bin TL
Faiz: %2,49
Vade: 120 ay
Bu koşullar altında aylık taksit, 106 bin 406 TL olmakta, toplam geri ödeme ise yaklaşık 12 milyon 768 bin TL'ye ulaşıyor.
Bu tablo, mevcut şartlar altında dar ve orta gelirli bireylerin kredi aracılığıyla konut edinmesini neredeyse olanaksız kılmaktadır.
İlk Ev Alacaklara Faiz Desteği İhtimali Gündemde
Plana alınan düzenlemeler kapsamında ilk kez konut edinecekler için:
Kredi limitlerinin artırılması
Bankaların risk yükünün azaltılması
Özel faiz kampanyalarının hayata geçirilmesi
hedeflenmektedir. Sektör temsilcileri, sadece oranların değil, uygun faiz oranlarıyla kampanyaların da uygulanmasının şart olduğunu vurgulamaktadır.
Yatırımcılar için Kredi Kısıtlamaları Devam Ediyor
BDDK tarafından iki yıl önce uygulamaya konulan düzenleme ile yatırım amaçlı konut alımlarına ciddi kısıtlamalar getirilmiştir.
Mevcut uygulama şartlarına göre:
En yüksek kredi oranı: %22,5
Bazı konutlar için: %12,5
Bu kısıtlamanın hâlâ devam ettiği dikkate alındığında, Finansal İstikrar Komitesi toplantısında yalnızca “ilk evini alacak olanlar” için vurgular yapılması dikkat çekicidir.
İleriye dönük olarak, ev sahipliği oranının artması beklenmektedir.
