Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, emekli olup çalışmaya devam eden işçiler için önemli bir karara imza atarak, emsal niteliğinde bir düzenleme gerçekleştirdi. Söz konusu karar, emekli işçilerinin sigorta eksiklikleriyle ilgili hak ihlallerinin önlenmesine yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. İstanbul Ticaret Gazetesi’nde yer alan habere göre, bir boyacı ustası, 2013 ile 2019 yılları arasında emekli olduktan sonra çalıştığı işyerinde bazı eksik gün bildirimleriyle karşılaştı.
Emekli İşçinin Durumu
Bu boyacı ustası, 2013-2019 döneminde bir işyerinde kesintisiz olarak çalışırken, işveren tarafından SGK’ya yapılan bildirimlerde, bazı aylarda yalnızca 10 gün çalıştığı beyan edildi. Emekli işçi, bu durumdan rahatsız olarak, eksik günlerinin ve gerçek maaşının tespit edilmesi için yasal yollara başvurmayı tercih etti. Dava sürecinde, işveren, işçinin ‘kısmi süreli’ çalıştığını ve yaptığı 10 günlük bildirimlerin gerçeği yansıttığını öne sürdü. Ancak, davaya bakan İlk Derece Mahkemesi, sunulan tanık beyanları ve delilleri değerlendirerek, işçinin tam 325 gün daha sisteme işlenmesi gerektiğine hükmetti.
İstinaf Mahkemesi'nin Kararı
Mahkeme süreci sonrasında, işveren ve SGK’nın itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne intikal etti. İstinaf Mahkemesi, beklenmedik bir sonuçla işçinin davasını usulden reddederek, davacının zaten emekli maaşı almakta olduğunu belirtti. İstinaf, bu durumu göz önünde bulundurarak, tespit davasının bir yarar getirmediği görüşünü savundu. Mahkemenin bu kararı, işçi için büyük bir hayal kırıklığı yaratırken, süreç yeniden Yargıtay’a taşındı.
Yargıtay'ın Görüşleri
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, İstinaf Mahkemesi'nin görüşüne katılmayarak, eylemli bir haktan bahsedildiğini ve işçinin sigortalılık tespitini isteme hakkını vurguladı. Bu aşamada, konunun daha fazla tartışılması ve netleştirilmesi adına Yargıtay Hukuk Genel Kurulu devreye girdi. Kurul, emekli işçiyi haklı bularak, sosyal güvenlik haklarının vazgeçilmez olduğunu belirtti. Yargıtay, emekli olunsa bile işçinin çalışma tespitini isteme hakkının sürdüğünü ve bu durumda yapılan kayıtların hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Kararın Gerekçeleri
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun verdiği kararın gerekçesinde, sosyal güvenliğin bireylere bağlı ve vazgeçilemez bir hak olduğu üzerinde duruldu. İş kazası ve meslek hastalıkları riski, emekli çalışanların kararlarının tespitinde önemli bir etken olarak değerlendirildi. Yargıtay, işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı gibi ödemelerinin, gerçek çalışma günleri üzerinden hesaplanacağından, hak kayıplarını önlemenin önemine vurgu yaptı. Ayrıca, mahkeme, kayıt dışı çalışmaya onay vermenin sosyal güvenlik haklarına tamamen aykırı olduğunu belirtti.
