Yeni Meslek Grupları Kapsama Alındı
Daha önce madencilik, polislik, askerlik ve sağlık çalışanları Yıpranma Payı’ndan yararlanabiliyordu. Yeni düzenleme ile:
Çimento işçileri
Alüminyum sanayi çalışanları
Dökümhane işçileri
Cam sanayisi çalışanları
da uygulama kapsamına alındı.
Bu mesleklerde çalışanlar, 12 ay çalıştıklarında 15 ay çalışmış gibi değerlendirilecek.
8 Yıla Kadar Erken Emeklilik İmkânı
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) sayesinde ağır işlerde çalışanların prim günleri artırılıyor ve emeklilik yaşı öne çekiliyor.
Örneğin yılda 90 gün yıpranma payı bulunan bir işte 12 ay çalışan bir kişinin prim günü 360 yerine 450 gün olarak hesaplanıyor. Bu ek süreler sayesinde bazı mesleklerde emeklilik yaşı 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
Yıpranma Payı Nedir?
Yıpranma Payı, ağır ve riskli işlerde çalışanlara yılda fazladan prim günü kazandıran bir uygulamadır.
Normal çalışanlar yılda 360 gün prim kazanır.
Yıpranma payına tabi çalışanlar yılda 60, 90 ya da 180 gün ek prim kazanır.
Biriken bu primler emeklilik yaşından düşülür.
e-Devlet’te Nelere Dikkat Edilmeli?
Rize’de bu haktan yararlanmak isteyen çalışanların e-Devlet üzerinden “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranını kontrol etmeleri gerekiyor.
Hizmet dökümünde:
FHSZ
2A
3A
gibi kodlar yer alıyorsa yıpranma payı sisteme işlenmiş demektir.
Yanlış meslek kodu ile bildirim yapılması halinde hak kaybı yaşanabilir. Bu durumda Hizmet Tespit Davası açılması gerekebilir.
Yıpranma Payına Hak Kazanan Meslekler
Sağlık Çalışanları
Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni ve ambulans şoförleri (yılda 60 gün).
Gazeteciler
Basın kartı sahibi muhabir ve basın çalışanları.
Maden ve Yer Altı İşçileri
Yılda 180 gün (6 ay).
Güvenlik Güçleri
Asker, polis, MİT personeli ve cezaevi infaz memurları.
Ağır Sanayi Çalışanları
Demir-çelik, cıva üretimi, asit üretimi ve zararlı maddelerle çalışanlar.
İtfaiyeciler
Yangın söndürme ekipleri.
Yeni Eklenenler
Çimento, alüminyum, dökümhane işçileri ve cam sanayisi çalışanları.
SGK’nın Aradığı Temel Şartlar
Fiili Çalışma: Riskli işi bizzat yapmak gerekir. İdari personel yararlanamaz.
Minimum Süre: Riskli işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışma şartı aranır. Yer altı madencileri için bu süre 1800 gündür.
Doğru Meslek Kodu: İşverenin SGK’ya doğru kodla bildirim yapması gerekir.
Rize’de Çalışanlar İçin Önemli Fırsat
Rize’de ve Türkiye genelinde ağır ve riskli işlerde çalışan vatandaşlar, Yıpranma Payı sayesinde emeklilik yaşını erkene çekerek önemli bir sosyal güvenlik avantajı elde edebilecek.
Bu düzenleme, özellikle sanayi, sağlık ve güvenlik alanlarında çalışanlar için dikkat çekici bir fırsat olarak öne çıkıyor.
