Sömürgeci devletler arasındaki rekabetin en hararetli döneminin yaşandığı 18. yüzyılda milyonlarca Müslüman, Hollandalılar tarafından Cava Adaları’ndan esir olarak getirildi ve tecrit edildi. ’nun ilk Müslümanları olan bu halk, Güney Afrika’da yerleşik hayata geçseler de Bunun sonucunda da zamanla bölgede farklı gruplaşmalar ortaya çıktı ve çatışmalar yaşanmaya başladı.
Hacca gidip gelenler çoğaldıkça, farklı düşünceler daha da yayılmış bölgede kargaşa artmıştı.
Bölgenin idaresinin İngilizlerin elinde olduğu dönemde Müslümanlar istedikleri dine inanmakta özgürdü, fakat yine de sömürge yönetimi altındaydılar. ve bu görüşme neticesinde bölgeye bir âlim gönderilmesi kararlaştırıldı.
Aslen olan Ebubekir Efendi, ilk tahsilini memleketinde aldı.
Babasının vefatı üzerine öğrenimini sürdürmek için İstanbul'a gidip bir süre orada kaldıktan sonra Bağdat'a dönerek tahsilini tamamladı.
Ardından ailesinin göç ettiği Erzurum'a yerleşti. 1862 yılındaki bir kıtlık sebebiyle hükümetten yardım istemek üzere ikinci defa gittiği Güney Afrika’ya gitme kararı 26 Mayıs 1862’de tarafından onaylandı.
Ebubekir Efendi’ye yol masraflarına ek olarak 7500 kuruş yol harçlığı, bir yardımcı ve ayda 25 lira maaş tahsis edildi.Aile arşivindeki bilgilere göre 3 Ekim 1862 tarihinde İstanbul’dan ayrılan ve, deniz yoluyla önce Paris’e oradan Londra’ya vardı.
Londra’da iki ay geçirdikten sonra görev yerine varmak üzere yola çıkan âlim ve yardımcısı uzun bir yolculuk sonundaBölgeye varışlarıyla ilgili çeşitli kaynaklarda farklı bilgiler görmek mümkün olsa da Ömer Lütfi Efendi’nin seyahatnamesinde belirtildiğine göre Ebubekir Efendi’nin gelişi yerel gazetelerde de yer aldı.Kendisine bir tercüman tahsis edildikten sonra hemen bölgede incelemelere başlayan âlim, Bu Cape Town merkezinde bir okul açıp önce erkek öğrencilere Kur’ân-ı Kerîm öğretmeye başladı.
Gündüz çocuklara, akşam yetişkinlere dersler veriyordu.
Yaptığı işler sadece çocukların eğitimiyle sınırlı kalmadı.
Halkla daha hızlı iletişime geçebilmek için İngilizce ve halkın Malaycayla karışık konuştuğu yerel Felemenkçeyi öğrenen Ebubekir Efendi halka vaazlar veriyor, çevre illerdeki Müslümanlara yardıma gidiyordu.
Arapça olarak kaleme aldığı metinlerin Felemenkçe şerhini de yapan âlimin Bölgenin mahallî diliyle yazılıp basılan en eski ve kapsamlı dinî eser olan şarkiyatçıların dikkatini çekmiş ve Mia Brandel-Syrier tarafından ismiyle İngilizceye tercüme edilmiştir.’nin, Cape Town’daki görevi sırasında Evliliklerinin ilerleyen dönemlerinde Tahora Hanım, Ebubekir Efendi’nin kız öğrenciler için açtığı okulda müdürlük yaptı. İhtida edip Müslüman olan kız kardeşi de Tahora Hanım’a okulda ve bölgedeki ilmî çalışmalarında yardımcı oldu.Ebubekir Efendi, Tahora Hanım ile olan evliliği sırasında dünyaya gelen altı evladını da çok iyi yetiştirdi.
Etkili bir âlim olan Hem İngilizce hem de bölgenin yerel dilinde çok iyi bir hitabete sahip olan Ataullah Efendi’yi destekleyenler ona diyordu.
Arapça, Türkçe ve Urducayı da akıcı olarak konuşabilen Ataullah Efendi, 1901’de Singapur’a ilk Osmanlı büyükelçisi olarak görevlendirildi.
Ebubekir Efendi’nin diğer oğlu Heşam Nimetullah Efendi ve Ömer Celaleddin Efendi de Güney Afrika Müslümanları için önemli bir isimler oldu.
Babaları gibi pek çok ilmî çalışmada bulundular.Ebubekir Efendi’nin dinî çalışmalarının dışında o günün dışişleri makamına yazdığı mektup ve raporlar da vardır.
Raporlarında genelde Cape Town’ın dinî, politik ve kültürel meselelerini ele aldığı görülebilir.
Ayrıca 1863-1880 yılları arasında gazetesinde Güney Afrika’nın tarihi, iklimi, coğrafyası, kültürü gibi konular hakkında yazdığı yazılar yayımlandı.Bölgedeki etkisi gittikçe artan âlimin talebeleri arasına Şafii mezhebinin bölgedeki en önemli öğreticisi olan da katıldı.
Fakat buna rağmen Müslümanların dört büyük mezhebi benimseyip bölgede birlik içinde yaşamaları için önemli katkılar sağlayan âlim bölgede pek çok konunun çözüme kavuşmasında büyük rol oynadı.Güney Afrika’da İslâm’ın yayılmasına önemli katkılar sağlayan Ebubekir Efendi, henüz 45 yaşındayken 1880 yılının Haziran ayında vefat etti.
Vefatından sonra Ebubekir Efendi’nin yetiştirdiği öğrenciler Güney Afrika’da İslâm için çalışmaya devam etti, öyle ki onun öğrencilerinin görev yaptığı cami ve medreselerde Hicaz Demiryolu için yardımlar toplandı.
Yüzlerce Afrikalı 1911 Trablusgarb ve 1912 Balkan Savaşlarında savaşmak için Osmanlı’ya müracaat etti.
