Antalya'nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında bulunan yaklaşık 2.100 yıllık gemi batığı, Akdeniz'in antik ticaretine ilişkin önemli buluntular sunuyor. 2025 yılında başlatılan sualtı kazılarında, deniz yüzeyinin 42 ila 55 metre altında bulunan binlerce seramik eser çıkarıldı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, batıktaki buluntulara ilişkin, "Akdeniz'in derinliklerinden 2.100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz." ifadelerini kullandı.Batığın yükünün önemli bölümünü Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor.
Hatay'ın Arsuz ilçesindeki antik Rhosus yerleşimi çevresinde üretildiği düşünülen seramikler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve farklı büyüklüklerde tepsiler bulunuyor.Gemiden şimdiye kadar 122 farklı form ve ölçüde seramik çıkarıldı.
Roma'da da rağbet gördüğü belirtilen bu ürünler, dönemin lüks sofra takımları arasında değerlendiriliyor.
Batıkta ayrıca Ege'deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu.Bakan Ersoy, eserlerin döneminin üretim ve ticaret anlayışına ilişkin izler taşıdığını belirterek, "Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu'nun üretim ustalığını ve Akdeniz'in ticaret geçmişini bugüne taşıyor.” dedi.Ersoy ayrıca, sualtı robotlarının desteğiyle kazı çalışmalarını sürdüren ekibe ve kültürel mirasın ortaya çıkarılmasına katkı sunan çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.Adrasan batığındaki seramikleri dikkat çekici kılan unsurlardan biri de Rhosus üretimi kapların antik kaynaklarda yer alması.
Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus'a gönderdiği mektupta Rhosus'tan kendisi için seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor.Bu yazışma, Arsuz çevresinde üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında bilindiğine işaret ediyor.
Adrasan batığında bulunan eserlerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi de seramiklerin Akdeniz'deki deniz ticaretindeki konumuna dair yeni bulgular ortaya koyuyor.Tabak ve kaselerin deniz altında bu kadar uzun süre büyük ölçüde sağlam kalmasında, gemiye yüklenme biçimlerinin etkili olduğu belirtiliyor.
Seramikler ahşap sandıklara yerleştirilirken aralarına kil konuldu.
Bu yöntem, geminin batışı sırasında kapların birbirine çarpıp kırılmasını önleyerek eserlerin korunmasına yardımcı oldu.Denizden çıkarılan seramikler, antik dönemin üretim teknikleri, biçimleri ve sofra alışkanlıklarına ilişkin ayrıntıları bugün de görülebilir hale getiriyor.Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesine de katkı sağlıyor.
Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret güzergahında sefer yaptığını gösteriyor.Arsuz'dan hareket ettiği düşünülen geminin Roma'ya doğru ilerlediği sırada fırtına nedeniyle bir sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor.
Adrasan açıklarındaki gemi batığında sualtı arkeologlarının robotların da desteğiyle yürüttüğü kazı çalışmaları devam ediyor.
