Bir rivayete göre Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan, veziri Nizamülmülk hakkında yazılmış bir mektubu namaz kılmak için girdiği mescitte buldu.
Mektupta Nizamülmülk’ün sahip olduğu mallar ve halktan aldığı vergilerle ilgili sert şikâyetler yer alıyordu.
Ancak Sultan Alp Arslan, kendisine ulaşan bu suçlamalar karşısında hemen karar vermedi.Alp Arslan, mektubu okuduktan sonra veziri Nizamülmülk’ü huzuruna çağırdı.
Mektubu ona uzatan Sultan, iddiaların doğru olup olmadığını araştırmadan vezirini suçlamak yerine şu ifadeleri kullandı:“Eğer burada yazılanlar doğruysa ahlakını güzelleştir, durumunu düzelt.
Yok eğer yalan söylüyorlarsa onların hatalarını bağışla.
Onları öyle mühim işlerle meşgul et ki insanları aldatmaya vakit bulamasınlar.”Rivayete göre Sultan Alp Arslan’ın tavrı, kendisine ulaşan bir şikâyet veya suçlama karşısında doğrudan hüküm vermemesiyle dikkat çekti.
Alp Arslan, ne veziri Nizamülmülk’ü mektuptaki iddialar nedeniyle hemen suçladı ne de bu iddiaları dile getiren kişilerin cezalandırılmasını istedi.Alp Arslan’ın Nizamülmülk’e verdiği cevapta iki farklı ihtimal üzerinden hareket ettiği görülüyor. İddialar doğruysa yanlışların düzeltilmesini, suçlamalar asılsızsa şikâyetçilerin bağışlanmasını istedi.
Böylece rivayette, Büyük Selçuklu Sultanı Alp Arslan’ın suçlama karşısında doğruluğu esas alan ve kesinleşmemiş bilgilere göre hareket etmeyen yaklaşımı anlatılıyor.
