HABER: Gençağa KARAFAZLI
RİZE – Doğa Derneği’nin açtığı dava sonucunda Danıştay’ın, Doğu Karadeniz’de “ğaço” ya da “ciciyen” olarak bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanmasını yasaklayan kararı, bu kuşu atmaca yakalamada kullanan yurttaşların tepkisine yol açtı. Rize’nin Ardeşen, Pazar ve Fındıklı ilçelerinde bir araya gelen atmaca tutkunları, kararın yüzyıllardır süregelen atmacacılık kültürünü tehdit ettiğini savundu.
“Atmacacılık Karadeniz’in kültürel mirasıdır”
Danıştay kararının ardından Fındıklı ilçesinde Hayati Aykut Parkı’nda düzenlenen buluşmaya Avcılar ve Atmacacılar Dernek başkanları, sivil toplum kuruluşları, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar ve çok sayıda yurttaş katıldı. Toplanan kalabalık, atmacacılığın yalnızca bir av geleneği değil, kuşaktan kuşağa aktarılan toplumsal bir bağ olduğunu vurguladı. Yurttaşlar, “Bu kültür gençlerin birbirine âşık olması kadar doğal ve değerlidir” sözleriyle karara tepki gösterdi.
“Bizi bu kültürden ancak ölüm ayırır”
Protestoya katılan 82 yaşındaki bir yurttaş, yaklaşık 70 yıldır atmacacılıkla uğraştığını belirterek, “Bu sevda öyle bir sevdadır ki, iki sevgiliyi kimse ayıramadığı gibi bizi de bu kültürden kimse ayıramaz. Bizi ancak ölüm ayırır. Kültürümle yaşadım, kültürümle anılmak istiyorum” dedi.
Dernek başkanından çağrı: Yasaklar yeniden gözden geçirilmeli
Fındıklı Avcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, kararın yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Atmacaların göç dönemlerinde zarar görmemeleri için göç yollarına ulaştırıldığını belirten Uzunhasanoğlu, “Bu iş büyük bir özenle yapılır. Kimse atmacaya zarar vermez. Mücadelemiz Arhavi’den Hopa’ya, Ardeşen’den Pazar’a kadar sürecek. Yasaklar kalkana kadar bu işin peşini bırakmayacağız” diye konuştu.
“Bu gelenek bin yıllık bir ata sporudur”
Bir başka yurttaş ise atmacacılığın yaklaşık bin yıldır sürdürülen kadim bir kültür olduğunu belirterek, “Şiirlerimiz, şarkılarımız, sözlü anlatımlarımız bu kültürle birlikte yaşar. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan bir ata sporudur. Atmacacılık insanları birleştirir, siyasi bir mesele değildir” ifadelerini kullandı.
“Atmacacılık UNESCO listesinde”
Protestoya katılan yurttaşlar, atmacacılık kültürünün Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından korunması gereken kültürel miras olarak onaylandığını ve UNESCO’nun somut olmayan kültürel miras listesinde yer aldığını da hatırlattı.
Dava süreci
Doğa Derneği, 2021–2022 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu’nun avlanabilecek hayvanlar listesinde yer alan kızıl sırtlı örümcek kuşunun listeden çıkarılması talebiyle Tarım ve Orman Bakanlığı aleyhine dava açmıştı. Danıştay 10. Dairesi, atmacanın yakalanmasında “yem” olarak kullanılan bu kuşun avlanmasına izin veren düzenlemeyi uluslararası sözleşmelere aykırı bularak iptal etti.
Rize, Trabzon ve Artvin’deki atmacacılar ise “yem kuşu” yasağının atmacacılığı fiilen durma noktasına getirdiğini savunuyor.
