“Destekler kaldırıldı, üretici zor durumda”
Karal, geçmiş yıllarda uygulanan destekleme modelinin kaldırılmasını eleştirerek, çay üreticisinin artan maliyetler karşısında yalnız bırakıldığını ifade etti. “Trilyonlarca lirayı faize ayıran bir anlayışın, üretim için alın teri döken çiftçiye yasal hakkı olan desteği çok görmesi kabul edilemez” diyen Karal, desteklerin neden kaldırıldığının hâlâ cevap bekleyen önemli bir soru olduğunu vurguladı.
Artan maliyetler üreticiyi zorluyor
Son dönemde özellikle gübre fiyatlarında ciddi artış yaşandığını belirten Karal, küresel gelişmelerin maliyetleri daha da yukarı çektiğini ifade etti. Ortadoğu’daki gerilimler ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin risklerin de bu artışta etkili olduğunu dile getiren Karal, üreticinin bu şartlarda ayakta kalmasının zorlaştığını söyledi.
“Çay Karadeniz’de hayatın temelidir”
Doğu Karadeniz’de yüz binlerce ailenin geçimini çaydan sağladığını hatırlatan Karal, “Başta Rize olmak üzere bölgede çay sadece bir tarım ürünü değil, hayatın temelidir. Çayı denklemden çıkardığınızda ekonomik hayatın durma noktasına geleceği açıktır” dedi.
200 binden fazla üretici etkilenecek
Bölgede 200 bini aşkın çay üreticisinin bulunduğunu ve dolaylı olarak milyonlarca insanın bu sektörden geçimini sağladığını belirten Karal, üreticinin ciddi bir maliyet baskısı altında olduğunu ifade etti. Önceki yıllarda verilen desteklerin üreticiye sezon öncesi önemli bir rahatlama sağladığını hatırlatan Karal, bugün ise üreticinin hem desteksiz hem de yüksek maliyetlerle karşı karşıya kaldığını söyledi.
“Devlet gübre maliyetinin en az yarısını karşılamalı”
Çözüm önerilerini de sıralayan Karal, gübre maliyetinin en az yüzde 50’sinin devlet tarafından karşılanması gerektiğini belirtti. Ayrıca mazot desteği sağlanması ve destekleme primlerinin yeniden verilmesi gerektiğini ifade eden Karal, çay alım fiyatının maliyet ve refah payı gözetilerek belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Karal, “Üretici daha tarlaya girmeden kaybetmeye başlıyorsa, o üretimden verim beklemek gerçekçi değildir” diyerek, planlı ve sürdürülebilir tarım politikalarının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
