Faizsiz finansman yöntemiyle konut, çatılı iş yeri ve otomobil almak isteyenlerin kullandığı tasarruf finansman sisteminde önemli değişiklikler için geri sayım başladı.Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) tasarruf finansman şirketlerinin faaliyetlerine ilişkin aldığı karar doğrultusunda yeni kurallar 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanacak.
Düzenlemeyle hem müşterilerin yapabileceği sözleşmelere sınır getiriliyor hem de şirketlerin yönettiği fonların kullanım alanları daha sıkı kurallara bağlanıyor.Aynı kişi en fazla iki sözleşme yapabilecekYeni dönemin en dikkat çeken başlıklarından biri sözleşme sayısına getirilen sınır olacak. 1 Ekim'den itibaren bir kişi veya aynı risk grubundaki taraflar, aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek.
Böylece bir kişinin aynı anda 2 veya 3 ayrı otomobil için sözleşme yapmasının önüne geçilecek.
Toplam aktif sözleşme sayısı ise ikiyle sınırlandırılacak.Yani bir müşteri aynı anda:1 taşıt + 1 konut,1 taşıt + 1 çatılı iş yerifinansmanı sözleşmesine sahip olabilecek.Finansman limitleri yükseltildiDüzenlemeyle birlikte sözleşme tutarlarında da önemli artış yapıldı.
Buna göre bir kişi veya risk grubu için taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya yükseltildi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise üst limit 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi.
Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayı aşamayacak.Yüksek tutarlı sözleşmeler için yeni eşikBDDK, yüksek tutarlı sözleşmelerin kapsamını da yeniden belirledi.
Daha önce 2 milyon 509 bin 800 lira olan eşik 5 milyon liraya çıkarıldı.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise daha önce 6 milyon 274 bin 500 lira olan sınır 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.Ayrıca yüksek tutarlı sözleşmelerin toplamının, ilgili dönemdeki tüm sözleşmelerin toplam tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için ise kademeli geçiş uygulanacak.
Bu şirketlerde oran 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 arasında yüzde 10 olacak.Şirketlerin parayı değerlendirme alanı daraltılıyorYeni düzenleme yalnızca müşterilerin sözleşmelerini değil, tasarruf finansman şirketlerinin yönettiği fonları da kapsıyor. Şirketlerin tasarruf fon havuzları ile kendi hesaplarında biriken kaynakları daha riskli yatırım araçlarında değerlendirmesinin önüne geçiliyor.Buna göre söz konusu varlıklar yalnızca katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen altına dayalı olmayan Türk lirası cinsinden yurt içi kira sertifikalarında ya da risk değeri 1 veya 2 olan Türk lirası cinsinden katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirilebilecek.Düzenlemenin temel amacı, müşterilerin tasarruflarının bulunduğu fon havuzlarının daha likit ve görece düşük riskli alanlarda tutulmasını sağlamak.Hizmet bedeli dışında ödeme var mı?Tasarruf finansman sisteminin bankalardan en önemli farklarından biri faiz yerine organizasyon veya hizmet bedeliyle çalışması.
Sistemde konut, çatılı iş yeri veya otomobil almak isteyen müşteriden finansman tutarının belirli bir oranında hizmet bedeli alınırken, bunun dışında tapu harcı, ipotek bedeli veya araç devir işlemlerindeki noter ücreti gibi devlete ödenen yasal masraflar bulunabiliyor.Tasarruf finansman sözleşmeleri, BDDK'nın tanımına göre belirli bir tasarruf tutarı ve dönemine bağlı koşullar gerçekleştiğinde müşteriye konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinimi için faizsiz finansman kullanma hakkı veren sözleşmeler olarak tanımlanıyor.1 milyon liralık otomobil için sistem nasıl işliyor?NTV'den Burak Taşçı'nın haberinde yer alan bilgilere göre, sistemin nasıl çalıştığını 1 milyon liralık bir otomobil üzerinden değerlendirmek gerekirse, örneğin müşteri 1 milyon liralık bir otomobil için tasarruf finansman sistemine dahil olduğunda, verilen örnekte finansman tutarının yüzde 7'si oranında 70 bin lira hizmet bedeli bulunuyor.Daha önceki BDDK düzenlemesiyle erken teslim için gereken azami tasarruf oranı yüzde 40'tan yüzde 45'e, en erken teslim süresi ise 150 günden 180 güne çıkarılmıştı.
Bu sistemde 1 milyon liralık otomobil için yüzde 45'lik kısım 450 bin lira ediyor.
Müşteri bu 450 bin lirayı ister peşin ister taksitlerle tamamlayabiliyor. Şartlar sağlandığında kalan 550 bin liralık tutar tasarruf finansman şirketi tarafından karşılanıyor.450 bin lira nasıl tamamlanıyor?Peşinatın mutlaka tek seferde ödenmesi gerekmiyor.Örneğin 1 milyon liralık otomobil için:12 ay vade: Aylık yaklaşık 83 bin 333 lira24 ay vade: Aylık yaklaşık 41 bin 666 lira36 ay vade: Aylık yaklaşık 27 bin 777 lira48 ay vade: Aylık yaklaşık 20 bin 833 lira60 ay vade: Aylık yaklaşık 16 bin 666 liraşeklinde ödeme planı oluşturulabiliyor.Ancak tahsisatın ne zaman yapılacağı, seçilen ödeme planına ve sözleşme koşullarına göre değişiyor.
BDDK'nın temmuz ayında yaptığı düzenlemeyle erken teslim oranı yüzde 45'e çıkarılırken en erken teslim süresi de 180 gün olarak belirlenmişti.Otomobilde 60, konutta 120 aya kadar vadeTasarruf finansman sisteminde otomobil için 60 aya, konut için ise 120 aya kadar taksit seçenekleri bulunabiliyor.
Ancak uzun vadeli ve peşinatsız seçeneklerde önemli bir risk de ortaya çıkıyor.
Müşterinin sisteme yatırdığı para değer kazanmadığı için geçen süre içinde enflasyon nedeniyle satın alma gücü azalabiliyor.
Aynı zamanda alınmak istenen otomobil veya konutun fiyatı yükselirse başlangıçta belirlenen finansman tutarı ihtiyacı karşılamayabilir.Bu nedenle ödeme planı oluşturulurken yalnızca aylık taksit tutarına değil, teslim tarihine ve malın gelecekteki fiyatına ilişkin risklere de dikkat edilmesi gerekiyor.Tasarruflara kâr payı veriliyor mu?Tasarruf finansman şirketlerine araç ya da konut alımına kadar ödenen taksitlere kar payı ödenmediği için yatırılan tutar ne kadarsa o tutar duruyor.
Günümüzde katılım sistemi içinde bulunan bankalar aylık yüzde 2,5 oranında kar payı verse de evim sistemleri paraya kar payı ödemiyor.1 Ekim'den sonra sistemde ne değişecek?Özetle 1 Ekim 2026 itibarıyla tasarruf finansman sisteminde yeni dönem başlayacak.En önemli değişiklikler şöyle:Bir kişi en fazla 2 aktif sözleşme yapabilecek.Bu sözleşmelerden en fazla 1'i taşıt, diğeri konut veya çatılı iş yeri finansmanı olabilecek.Taşıt finansmanında üst limit 6 milyon 250 bin liraya çıkacak.Konut ve çatılı iş yeri finansmanında üst limit 62 milyon 500 bin lira olacak.Bir kişi veya risk grubunun toplam sözleşme tutarı 62 milyon 500 bin lirayla sınırlandırılacak.Yüksek tutarlı sözleşme sınırı taşıtta 5 milyon, konut ve çatılı iş yerinde 12 milyon 500 bin lira olacak.Şirketlerin fonlarını değerlendirebileceği yatırım alanları daha güvenli ve likit araçlarla sınırlandırılacak.Fon havuzlarında nemasız bekleyen günlük bakiye için binde 2 sınırı uygulanacak.
