İstanbul’un simge yapılarından Haydarpaşa Garı’nda restorasyon ve güçlendirme çalışmaları devam ediyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, tarihî gar binasının temellerine ilişkin yapılan incelemelerde önemli bulgulara ulaşıldığını belirterek, projenin ilk etabını 2027 yılı içinde tamamlamayı hedeflediklerini duyurdu.Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 1909’da resmî açılışı gerçekleştirilen Haydarpaşa Garı’nın orijinal projelerinin incelendiğini aktardı.
Projelerde, binanın temellerinin altında yaklaşık 1000 ahşap kazık bulunduğunun görüldüğünü belirten Ersoy, jeoradar çalışmaları sonucunda bunlardan yalnızca 200’ünün yerinde tespit edildiğini açıkladı.Teknik incelemelerde, temel altında kullanılan ahşap kazıkların yaklaşık yüzde 80’inin zaman içinde yok olduğu ortaya çıktı.
Kazıkların mevcut durumunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen araştırmalar, gar binasının temel yapısına ilişkin yeni veriler sağladı.Haydarpaşa Garı çevresinde yapılan zemin araştırmalarında, zeminin gevşek ve suya doygun özellik taşıdığı belirlendi.
ZF sınıfındaki zeminin heterojen dolgu ve sıvılaşabilir kumdan oluştuğu, sıvılaşma meydana gelmesi hâlinde yapıda oturma ve yana doğru hareket yaşanabileceği tespit edildi.Bu risklere karşı hazırlanan zemin iyileştirme projesi, uzman akademik heyetler tarafından incelendi ve Danışma Kurulu tarafından uygun bulundu.
Proje kapsamında yapı çevresinde yanal hareketleri önlemeye yönelik fore kazık uygulaması yapıldı.
Yapının içinde ve dışında ise kompaksiyon enjeksiyonu ve polimer enjeksiyonu gibi zemin güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.Güçlendirme çalışmalarına başlamadan önce Haydarpaşa Garı’na, imalatlar sırasında yapının davranışını izlemek amacıyla teknik takip cihazları yerleştirildi.
Uygulamalar, bu cihazlardan elde edilen veriler doğrultusunda aşamalı ve kontrollü şekilde yürütüldü.Bodrum katındaki kısıtlı çalışma koşulları, tarihî yapının taşıyıcı sisteminin korunması ve güçlendirme çalışmalarının üstyapı imalatlarıyla eş güdümlü ilerletilmesi nedeniyle uygulama sürecinde ek zamana ihtiyaç duyuldu.
Teknik incelemeler ve elde edilen veriler doğrultusunda projelerde de gerekli revizyonlara gidildi.Haydarpaşa Arkeopark alanında mevcut arkeolojik kalıntıların korunmasına yönelik çalışmalar sürerken, altyapı, drenaj ve ziyaretçi güzergâhları için yapılan kazılarda yeni buluntulara ulaşıldı.
Yeni kalıntıların korunması amacıyla altyapı ve ziyaretçi dolaşım planları yeniden düzenlendi.Gar sahasında farklı kurumlara ait yapı, tesis, ekipman ve kullanım alanlarının taşınma süreçleri de çalışma takvimini etkiledi.
Bazı alanların boşaltılması, uygulamaya hazır hâle getirilmesi ve saha düzenlemelerinin tamamlanması için ek süre gerektiği belirtildi.Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TCDD arasında 15 Ağustos 2024’te imzalanan protokol kapsamında Haydarpaşa Gar Sahası’nda restorasyon ve güçlendirme çalışmalarının yanı sıra yeni kültür ve sanat alanlarının oluşturulması da planlanıyor.Projede Anadolu Yakası’nın ilk arkeoloji müzesi, performans sanatları merkezi, kütüphane, sergi salonları ile sanat ve tasarım atölyeleri bulunuyor.
Arkeopark, açık etkinlik alanları ve peyzaj düzenlemeleriyle birlikte Haydarpaşa Gar Sahası’nın İstanbul’un kültür hayatına kazandırılması hedefleniyor.Haydarpaşa Garı’nda yürütülen çalışmaların, gar binası ve çevresindeki kültürel mirası kapsayan kapsamlı bir restorasyon süreci olduğunu belirten Bakan Ersoy, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:“Önceliğimiz, bu eşsiz mirası bütün değerleriyle koruyarak güvenle geleceğe taşımak. Çalışmalarımızın ilk etabını 2027 yılı içinde tamamlayarak vatandaşlarımızla buluşturmayı hedefliyoruz.”
