Deprem tehlikesine karşı hızlandırılan kentsel dönüşüm süreci, tahliye edilen kiracılar için birçok yeni hak getiriyor. İlgili süreçler sayesinde, yenilenen yapılarda oturma önceliği bulunmayan kiracılar, mülk sahiplerinden bir yıllık kira bedeli tutarında tazminat talep edebilme imkanına sahip olabiliyorlar. Bu durum, kiracıların haklarının korunması açısından son derece önemli bir gelişim gösteriyor. Türkiye genelinde riskli yapıların yenileme çalışmaları sürdürülürken, bu binalarda yaşayan kiracıların hakları da hukuki güvence altına alınmış durumda.
Kentsel Dönüşüm Sürecinin Etkileri
Kentsel dönüşüm, gerek bina sahipleri gerekse kiracılar için birçok değişikliği beraberinde getiriyor. Deprem riski olan bölgelerde gerçekleştirilen bu yenileme çalışmaları, eski yapıların yıkılarak yerine daha modern ve güvenli binaların inşa edilmesini sağlıyor. Ancak bu süreç, kiracılar için zor bir tranşisyon süreci olabilir. Eski kiracılar, evlerini boşaltmak zorunda kalırken, yasalar sayesinde hakları daha iyi korunuyor. Kiracıların bu süreçte kazanabilecekleri haklar, çifte tazminat fırsatı gibi avantajlar sunuyor. Kentsel dönüşüm nedeniyle zorluk çeken vatandaşlar, eski kiracının öncelik hakkı ihlali ile karşılaşmaları durumunda mülk sahiplerinin ağır maddi yaptırımlarla karşı karşıya kalacaklarını bilmelidirler.
Kiracıların Öncelik Hakkı
Kentsel dönüşüm sürecinde mülk sahiplerinin dikkat etmesi gereken en önemli husus, eski kiracılara öncelik hakkının tanınmasıdır. Yenilenen yapıda daire kiralama işlemi yapılmadan önce, mülk sahibinin öncelikle eski kiracısı ile iletişim kurması gerekiyor. Eğer bu iletişim sağlanmazsa ve daire başkalarına kiraya verilirse, ev sahibi son ödediği kira bedeli üzerinden eski kiracısına bir yıllık kira bedelini tazminat olarak ödemekle yükümlü tutulur. Bu hukuki düzenlemeler, kiracıların mağduriyetlerini en aza indirmek amacıyla oluşturulmuştur. Daha fazla hak kaybı yaşamamak için, kiracıların bu süreçte haklarını iyi bilmesi gerekmektedir. Bunun yanında, mülk sahibinin kiracıya noter aracılığıyla yazılı bir bildirim göndermesi de öncelik hakkının kullanılabilmesi için gereken şartlar arasında yer alıyor.
Tazminat Hesaplama Süreci
Kentsel dönüşüm nedeniyle taşınmak zorunda kalan kiracıların tazminat hakları, tahliye oldukları dönemdeki kira bedeli üzerinden hesaplanmaktadır. Tam anlamıyla hak sahibi olan kiracılar, mahkeme yoluyla bir yıllık kira bedeline karşılık gelen tazminat miktarını talep edebilir. Ancak bu hakkın geçerliliğini sürdürebilmesi adına tahliyeden sonraki üç yıllık süreç dikkatle takip edilmelidir. Kiracılar, ev sahibinin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda dava açma hakkına sahip bulunmaktadır. Eğer bina yenilendikten sonra mülk sahibi, daireyi kendisi kullanmayarak doğrudan piyasaya sürerse ve eski kiracıyı devre dışı bırakırsa, hukuki süreç devreye girmektedir. Bu nedenle, uzmanlar kentsel dönüşümden etkilenen kiracıların taşınma yardımı ve kira gibi haklarının yanı sıra tazminat haklarını da dikkatlice izlemelerini önermektedir.
