Arjantin'de 29 yaşındaki bir mühendislik öğrencisi, sıradan duvar sıvasına demir dolgu malzemeleri ekleyerek mıknatısların tutunabildiği özel bir yüzey geliştirmiştir.
Ironplac adı verilen bu manyetik çimento kaplaması, normal bir sıva gibi mala ile uygulanmakta ve kuruduktan sonra duvara eşya asmak için delik açma, dübel veya vida kullanma ihtiyacını ortadan kaldırmayı hedeflemektedir.Ironplac Nasıl Çalışıyor?Sistemin nasıl çalıştığını gösteren en dikkat çekici örneklerden biri, duvara asılmış bir kürektir.
Kürek, yüzeye düz şekilde temas etmekte ve herhangi bir braket, kanca veya vida bulunmamaktadır.
Duvarın arkasında açılmış bir delik de yoktur.
Küreği yüzeyde tutan tek parça, duvara temas eden düz disk biçimindeki bir mıknatıs olmaktadır.
Bunun nedeni, sıvanın kendisinin mıknatıs gibi davranmamasıdır.Ironplac, içine eşit oranda mineral ve demir dolgu maddeleri karıştırılmış manyetik bir çimento kaplama malzemesidir.
Toz halinde hazırlanan ürün suyla karıştırılarak ince bir sıva tabakası gibi yüzeye uygulanmakta ve kuruduktan sonra sıradan bir duvar gibi görünen ve hissedilen bir yüzey ortaya çıkmaktadır.
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır; duvar kendi başına manyetik bir alan üretmemekte, yalnızca yaklaştırılan bir mıknatısın tutunabileceği özellik kazanmaktadır.Kiracılar İçin Neden Önemli?Duvara bir eşya asmak, çoğu zaman küçük ama zahmetli bir işlem olarak değerlendirilmektedir.
Matkap, uygun uç, dübel ve vida gerektirmekte ve işlem sırasında ortaya çıkan toz ve gürültü de ek bir sorun oluşturmaktadır. Üstelik raf veya eşya kaldırıldığında duvarda kalan delikler, özellikle kiracılar için ayrı bir sorun teşkil etmektedir.
ABD'de yaklaşık 45 milyon hane kirada yaşamaktadır ve kiracılar için taşınma zamanı geldiğinde deliklerin doldurulması, yüzeylerin zımparalanması ve yeniden boyanması gibi işlemler hem zaman hem de maliyet anlamına gelmektedir.Ironplac'ın asıl hedeflediği alan, duvara kalıcı müdahalede bulunmadan eşya asabilmektir.
Manyetik yüzeyler elbette yeni değildir; özellikle sınıflarda kullanılan ve kağıt veya hafif çerçeveler gibi nesneleri tutmaya yönelik manyetik boyalar uzun süredir bulunmaktadır.
Ancak Ironplac'ın iddiası, bu yaklaşımı kağıt ve hafif nesnelerin ötesine taşıyabilmektir.Geliştiricisi Kimdir?Fikrin arkasında, Arjantin'in kuzeyindeki Salta kentinde yaşayan 29 yaşındaki bir mühendislik öğrencisi bulunmaktadır.
Mimarlık, mühendislik, biyomedikal bilimler ve elektronik alanlarında eğitim aldıktan sonra tasarım çalışmalarına yönelmiştir.
Projenin çıkış noktası yalnızca mıknatıslar değil; geliştirici, bir mühendislik derneğine yaptığı açıklamada günümüzde duvarların büyük ölçüde işlevsiz ve sabit yüzeyler olarak tasarlandığını belirtmektedir.
Onun yaklaşımına göre duvarlar, yaşam alanındaki değişikliklere uyum sağlayabilen ve yeniden düzenlenebilen yüzeylere dönüşebilir."Yaşadığınız alanı bozmadan duvarları kendi tarzınıza göre yapılandırabilirsiniz" fikri üzerine geliştirilen sistem, bu nedenle "etkileşimli duvarlar" olarak tanımlanmaktadır.
Gerçek binalarda kullanılan prototipler ve kurulumlar bulunmakta ve hem ıslak sıva hem de kuru panel sistemlerine yönelik farklı versiyonlar üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir.Gelecek ve SınırlarProjenin önündeki en önemli soru, sistemin ne kadar yük taşıyabildiğidir. Şu aşamada standartlaştırılmış kesme veya çekme testlerinin sonuçları kamuya açık şekilde paylaşılmış değildir.
Bu nedenle yüzeyin belirli bir ağırlığı ne kadar süreyle güvenli biçimde taşıyabileceğini bağımsız olarak doğrulamak mümkün değildir.
Ayrıca, duvara eşya asmak yalnızca ilk anda ne kadar ağırlık taşıdığıyla ilgili değildir; bir bağlantı sisteminin yıllar boyunca sıcaklık değişimlerine, neme ve aynı noktada sürekli duran yükün oluşturduğu etkiye dayanması gerekmektedir.Bunun yanında yapı yönetmeliklerine uygunluk, üretim maliyeti ve çelik destek levhaları veya vidalı manyetik sistemler gibi alternatiflerle yapılacak maliyet karşılaştırmaları konusunda da henüz yeterli veri bulunmamaktadır.
Ironplac'ın bugün için en güçlü tarafı, kanıtlanmış bir yapı malzemesi olmaktan çok dikkat çekici bir yapı malzemesi fikri sunmasıdır.
Sistemin çalışma prensibinin basit olması, projeyi ilginç kılan noktalardan biridir.
Burada karmaşık veya egzotik bir kimyasal mekanizma yerine, mıknatıs ile demir içeren bir yüzey arasındaki bilinen fiziksel etkileşim kullanılmaktadır.Projenin potansiyelindeki en dikkat çekici başlıklardan biri ise atık ve bakım ihtiyacını azaltma ihtimalidir. İç duvarlar zaman içinde kiracıların, ev sahiplerinin ve değişen dekorasyon tercihlerinin etkisiyle tekrar tekrar delinip onarılmaktadır.
Eğer bir duvar yüzeyi eşyaların kolayca taşınmasına ve yeniden konumlandırılmasına izin verirse, bu işlemlerin bir kısmı gereksiz hale gelebilir. İnşaat sektöründe bir tasarım kararını değiştirmek çoğu zaman yüksek maliyetli ve zahmetli olmaktadır.
Bu nedenle yeniden yapılandırılabilen yüzeyler, özellikle iç mekanlarda uzun vadeli bakım ve yenileme süreçlerini değiştirebilecek bir yaklaşım sunabilir.Bugün için kritik eksik hâlâ aynı: Bağımsız testlerle ortaya konmuş net bir dayanım değeri.
Ironplac'ın çalışma prensibini gösteren prototipler ve uygulamalar mevcut olup proje, Arjantin'deki bir mühendislik derneğinin de incelemesine konu olmuştur.
Fakat sistemin inşaat sektöründe yaygın biçimde kullanılabilmesi için dayanıklılık, taşıma kapasitesi, maliyet ve mevzuata uygunluk gibi başlıklarda daha kapsamlı verilerin ortaya konması gerekmektedir. Şimdilik ortada ilginç bir fikir, çalışan prototipler ve dikkat çekici bir kullanım örneği bulunmaktadır.
Eksik olan ise bu fikrin gerçek bir yapı malzemesine dönüşmesini sağlayacak bağımsız mühendislik verileridir.