Naim Kasım, uluslararası kaynaklarda kullanılan yazımıyla Naim Qassem veya Naim Kassem, Lübnan merkezli Şii siyasi ve silahlı hareket Hizbullah’ın genel sekreteridir. Yaklaşık 33 yıl boyunca genel sekreter yardımcılığı yapan Kasım, Hasan Nasrallah’ın İsrail saldırısında öldürülmesinin ardından 29 Ekim 2024’te örgütün liderliğine seçildi. Birleşmiş Milletlerin 2026 tarihli raporlarında da Kasım’dan Hizbullah Genel Sekreteri olarak söz edilmektedir.
Naim Kasım kimdir?
Naim Muhammed Naim Kasım, 1953 yılında Beyrut’un Basta et-Tahta bölgesinde dünyaya geldi. Ailesinin kökeni, Lübnan’ın güneyinde bulunan Kfar Fila köyüne dayanıyordu. Evli olan Kasım’ın altı çocuğu bulunuyor.
Lübnan Üniversitesinde kimya eğitimi alan Kasım, mezuniyetinin ardından bir süre kimya öğretmeni olarak çalıştı. Üniversite eğitimiyle eş zamanlı olarak dinî çalışmalarını da sürdüren Kasım, Lübnan Müslüman Öğrenciler Birliğinin kuruluşunda görev aldı.
Siyasi faaliyetlerine nasıl başladı?
Naim Kasım’ın siyasi faaliyetleri 1970’li yıllarda başladı. İmam Musa es-Sadr tarafından Lübnan’daki Şii toplumunun siyasi ve sosyal haklarını savunmak amacıyla kurulan Mahrumlar Hareketi’ne katıldı.
Mahrumlar Hareketi daha sonra Emel Hareketi’ne dönüştü. Kasım, İran İslam Devrimi’nin ardından 1979 yılında Emel’den ayrıldı. Bu dönemde İran’daki devrim, Lübnan’daki birçok genç Şii siyasetçinin düşünce dünyasını etkiledi.
Hizbullah’ın kuruluşundaki rolü
İsrail’in 1982 yılında Lübnan’ı işgal etmesinin ardından farklı Şii gruplar arasında yeni bir siyasi ve askerî yapılanmanın kurulmasına yönelik toplantılar düzenlendi. Naim Kasım da İran Devrim Muhafızlarının desteğiyle Hizbullah’ın ortaya çıkmasına zemin hazırlayan bu toplantılara katıldı.
Kasım, bu nedenle Hizbullah’ın kurucu kadrosunda yer alan isimlerden biri olarak kabul edildi. Hareket, kuruluşundan itibaren İsrail’in Lübnan’daki askerî varlığına karşı mücadeleyi temel hedeflerinden biri olarak belirledi.
Naim Kasım ne zaman genel sekreter yardımcısı oldu?
Naim Kasım, 1991 yılında Hizbullah Genel Sekreter Yardımcılığı görevine getirildi. Göreve başladığında örgütün genel sekreteri Abbas el-Musavi’ydi.
Musavi’nin 1992 yılında İsrail tarafından düzenlenen helikopter saldırısında öldürülmesinin ardından Hasan Nasrallah genel sekreter oldu. Kasım ise Nasrallah döneminde de görevini koruyarak Hizbullah yönetiminin en uzun süre görev yapan isimlerinden biri hâline geldi.
Kasım, genel sekreter yardımcılığının yanı sıra Hizbullah’ın siyasi faaliyetlerinde de önemli sorumluluklar üstlendi. Örgütün Lübnan’daki parlamento seçimlerine ilk kez katıldığı 1992 yılından itibaren seçim kampanyalarının genel koordinatörlüğünü yürüttü.
Hizbullah’ın siyasi alana geçişindeki rolü
Naim Kasım, Hizbullah’ın yalnızca silahlı bir yapı olarak kalmayıp Lübnan’ın siyasi sistemine katılmasını savunan isimler arasında yer aldı. Hizbullah, 1992 seçimlerinden itibaren Lübnan Parlamentosunda temsil edilmeye başladı.
Kasım; seçim kampanyaları, siyasi ittifaklar ve medya ilişkileri gibi alanlarda öne çıktı. Hasan Nasrallah’ın güvenlik gerekçeleriyle kamuoyu karşısına daha az çıktığı dönemlerde Kasım, mitinglere ve törenlere katılarak yabancı basına röportajlar verdi. Bu nedenle uzun yıllar boyunca Hizbullah’ın en görünür sözcülerinden biri oldu.
Naim Kasım’ın kitabı
Naim Kasım, Hizbullah’ın kuruluşunu, siyasi düşüncesini ve örgütsel yapısını anlatan çalışmalar da kaleme aldı. Kasım’ın 2005 yılında yayımlanan “Hizbullah: İçeriden Bir Hikâye” adlı kitabı, örgütün tarihi hakkında bir yönetici tarafından yazılan önemli kaynaklardan biri olarak değerlendirildi.
Kitapta Hizbullah’ın ortaya çıkışı, İsrail’e karşı yürüttüğü mücadele, Lübnan siyasetine katılması ve ideolojik yaklaşımı örgüt içerisinden bir bakışla ele alındı.
Hasan Nasrallah’ın ardından liderliğe nasıl geldi?
Hizbullah’ın 1992 yılından itibaren genel sekreterliğini yürüten Hasan Nasrallah, 27 Eylül 2024’te Beyrut’un güneyine düzenlenen İsrail hava saldırısında öldürüldü. Nasrallah’ın ölümünün ardından örgütün yönetiminde ciddi bir boşluk oluştu.
Nasrallah’ın muhtemel halefi olarak görülen Haşim Safiyuddin de Ekim 2024’te düzenlenen başka bir İsrail saldırısında öldürüldü. Hizbullah, Safiyuddin’in ölümünü 23 Ekim 2024’te doğruladı.
Hizbullah Şura Konseyi, 29 Ekim 2024’te Naim Kasım’ı örgütün yeni genel sekreteri olarak seçti. Kasım’ın tercih edilmesinde kurucu kadrodan gelmesi, uzun yıllar genel sekreter yardımcılığı yapması ve örgütün siyasi yapısını yakından tanıması etkili oldu.
Naim Kasım’ın Hizbullah liderliği
Naim Kasım, Hizbullah liderliğini örgütün üst düzey kadrosunun İsrail saldırılarında ağır kayıplar verdiği bir dönemde devraldı. Göreve geldiği sırada İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar yoğunlaşmış, Lübnan’ın güneyinde ve Beyrut çevresinde geniş çaplı saldırılar düzenlenmişti.
Genel sekreter seçilmesinin ardından yaptığı ilk konuşmalarda Hizbullah’ın askerî ve siyasi çizgisini sürdüreceğini belirten Kasım, aynı zamanda ateşkes girişimlerine belirli şartlar altında açık olduklarını açıkladı.
Birleşmiş Milletlerin 2025 ve 2026 tarihli Lübnan raporları, Kasım’ın Hizbullah Genel Sekreteri sıfatıyla örgütün siyasi ve askerî tutumuna ilişkin açıklamalar yapmayı sürdürdüğünü gösteriyor.
Naim Kasım’ın siyasi görüşleri
Naim Kasım’ın siyasi çizgisi; Şii İslamcılığı, İran’la stratejik ilişkiler, İsrail’e karşı silahlı mücadele ve Hizbullah’ın Lübnan siyasetindeki varlığının korunması üzerine şekillendi.
Kasım, Hizbullah’ın askerî kanadının yanında parlamentoda, hükümette ve sosyal kurumlarda faaliyet göstermesini savundu. Bu yaklaşım, Hizbullah’ın zaman içerisinde hem silahlı bir hareket hem de Lübnan’ın siyasi sisteminde temsil edilen bir parti hâline gelmesinde etkili oldu.
Naim Kasım neden önemli?
Naim Kasım, Hizbullah’ın kuruluşundan günümüze uzanan sürecin büyük bölümünde yönetim kademesinde yer alan az sayıdaki isimden biridir.
Kimya öğretmenliğinden siyasi aktivizme, Hizbullah’ın kurucu kadrosundan genel sekreterliğe uzanan Kasım, örgütün hem ideolojik hem de siyasi yapılanmasında etkili oldu.
Hasan Nasrallah döneminde uzun yıllar ikinci isim olarak görev yapan Naim Kasım, 2024’te liderliğe seçilmesiyle birlikte Lübnan ve Ortadoğu siyasetindeki en önemli aktörlerden biri hâline geldi.
