Zekat, İslam’ın beş temel şartından biri olarak, Müslümanların mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri adına büyük bir öneme sahiptir. Bu ibadet, bireylerin sahip oldukları mal varlıklarını temizlemenin yanı sıra, toplumsal dayanışma ve yardımlaşmayı pekiştiren bir uygulama olarak da öne çıkmaktadır. Özellikle Ramazan ayı öncesinde, pek çok kişi zekat hesaplama işlemini doğru bir şekilde gerçekleştirmek ve ibadetini eksiksiz bir biçimde yerine getirmek istemektedir. Bu nedenle, zekatın hangi varlıklardan verilmesi gerektiği, ne kadar olması gerektiği ve bu ibadetin en uygun zamanının ne zaman olduğu sıklıkla gündeme gelmektedir. 2026 yılına yaklaşırken, Ramazan öncesinde zekat hesaplaması yapmak isteyenler için temel ilkeler ve hesaplanması gereken miktarlar tekrar ele alınmaktadır.
Zekat Verme Zamanı
Zekatın ne zaman verilmesi gerektiği konusu, İslam fıkhı açısından oldukça önemli bir detaydır. Zekat, bir malın üzerinden bir tam hicri yıl geçtikten sonra verilmesi gereken bir ibadettir. Bununla birlikte, belirli bir gün ya da ay bağımlılığı bulunmamaktadır. Ancak, pek çok Müslüman için Ramazan ayı, zekat vermek için oldukça tercih edilen bir dönemdir. Bu ay, manevi atmosferin yoğun yaşandığı, insanların yardımlaşma ve dayanışma duygusunun daha da pekleştiği bir zaman dilimidir. Dolayısıyla, birçok kişi, zekatlarını Ramazan döneminde vermeyi tercih etmektedir. Ancak, zekat kardeşlik ve paylaşmanın bir ifadesi olduğundan, yılın diğer zamanlarında da verilmesi mümkündür ve teşvik edilmektedir.
Zekat Vermekle Yükümlü Olanlar
Zekatla yükümlü olan kişilerin kimler olduğu konusunda belirli kriterler bulunmaktadır. Müslüman olan, akıl sağlığı yerinde olan ve ergenlik dönemine ulaşmış bireyler, zekat vermekle mükellef sayılmaktadır. Bunun yanı sıra, temel ihtiyaçlarını ve borçlarını karşılamak için yeterli olan bir miktarda mal varlığına sahip kişiler de bu yükümlülüğü taşımaktadır. Bu bağlamda, nisap miktarı, güncel değerlendirmelere göre 80,18 gram altın ya da bunun paraya eşdeğer bir değeri olarak belirlenmiştir. Eğer bir kişinin mal varlığı, bu miktarın altında kalıyorsa, o kişi zekat vermekle yükümlü değildir. Dolayısıyla, zekat yükümlülüğü, belirli ekonomik standartların üstünde olan bireyler için geçerlilik kazanır ve bu dinî görev, toplumsal yardımlaşmayı destekleyecek şekilde yerine getirilmelidir.
Zekat Hesaplama Yöntemleri
Zekat hesaplamak, bireylerin mal varlıklarını doğru bir şekilde değerlendirmeleri açısından kritik bir adımdır. 2026 yılında zekat hesaplaması yapılırken, tüm mal varlıkları göz önünde bulundurulmalıdır. Zekat yılı içerisinde ödenecek borçların düşülmesiyle, kira gelirleri ve diğer gelirlerin toplamı nisap miktarına ulaşmalıdır. Eğer bu miktar üzerinden bir kameri yıl geçmişse, bu mal varlığının kırkta biri oranında, yani % 2,5 oranında zekat verilmesi gerekmektedir. Bu oran, zekatın adaletli ve hakkaniyetli bir şekilde dağıtılmasını sağlarken, ihtiyaç sahiplerine ulaşabilmek için temel bir araç olarak kullanılmaktadır. Ayrıca, Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), bu süreçte vatandaşlara yardımcı olabilmek adına bir zekat hesaplama modülü geliştirmiştir. Mobil uygulama üzerinde bulunan bu modül, bireylerin mal varlıklarını kolayca hesaplayabilmelerini ve doğru miktarda zekat vermelerini sağlamaktadır.
Diyanet Zekat Hesaplama Ekranı
Diyanet İşleri Başkanlığı, zekat hesaplama işlemlerine destek olmak amacıyla çeşitli dijital hizmetler sunmaktadır. Bu hizmetlerden biri de Diyanet'in tasarladığı zekat hesaplama ekranıdır. Kullanıcılar, bu ekran aracılığıyla sahip oldukları tüm mal varlıklarını ve gelirlerini girerek, ne kadar zekat vermeleri gerektiğini doğru bir şekilde hesaplayabilirler. Platform, zekat miktarının hesaplanmasında oldukça pratik bir yöntem sunarken, aynı zamanda herkese açık bir kaynak olma niteliği taşır. Zekat hesaplama aracı, bireylerin dini görevlerini layıkıyla yerine getirebilmeleri adına önemli bir yardımcı olarak öne çıkmaktadır. Bu tür uygulamalara erişim sağlamak, toplum içinde zekat ile ilgili farkındalığın arttırılmasına ve yardımlaşma kültürünün yaygınlaşmasına da katkı sunmaktadır.
