Doğu Karadeniz’in en önemli geçim kaynaklarından biri olan çay sektörü için dikkat çeken bir açıklama geldi. Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan, sektörün geleceğinin üretici, sanayici ve kamu iş birliğiyle şekilleneceğini vurgulayarak kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.
“Çay, bölgenin stratejik değeridir”
Yapılan açıklamada, yaklaşık 100 yıllık geçmişe sahip çayın yalnızca bir tarım ürünü olmadığına dikkat çekildi. Çayın, bölgenin ekonomik ve sosyal yapısının temel taşı olduğu ifade edilerek, sektörün tüm paydaşlarının sorunlarına kalıcı çözümler üretmesinin zorunlu olduğu belirtildi.
Yaş çayda taban fiyat talebi: 34-35 TL
Açıklamada kaliteli üretimin sürdürülebilirliği için yaş çayda standartların korunmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı. Üreticinin enflasyon karşısında korunabilmesi amacıyla kilogram başına 34-35 TL seviyesinde taban fiyat belirlenmesi talep edildi.
Kalitesiz hasadın kuru çay kalitesini doğrudan etkilediği belirtilirken, bunun tüketici memnuniyetini düşürdüğü ve çay tüketiminde gerilemeye neden olduğu kaydedildi.
Destekleme primi yeniden gündemde
Geçtiğimiz yıl uygulanmayan destekleme primlerinin sektörde dengesizlik oluşturduğuna dikkat çekilen açıklamada, bu uygulamanın yeniden hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi. Destekleme primlerinin özellikle sezon başında üreticiler için kritik bir gelir kaynağı olduğu vurgulandı.
Ayrıca bu desteklerin kayıt dışı üretimin önlenmesi ve piyasa istikrarının sağlanması açısından önemli bir rol oynadığı belirtildi.
“Fiyatlar eş zamanlı açıklanmalı”
Sektörde yaşanan maliyet belirsizliğine işaret edilen açıklamada, yaş çay alım fiyatı ile kuru çay satış fiyatlarının eş zamanlı olarak açıklanması gerektiği ifade edildi. Kuru çay fiyat artış oranının, yaş çay fiyat artışının yaklaşık 5 puan altında belirlenmesinin piyasa dengesi açısından uygun olacağı belirtildi.
Aksi durumda sanayicinin zararına satış yapmak zorunda kaldığına dikkat çekilerek, bu durumun sürdürülebilir olmadığı kaydedildi. Geçtiğimiz yıl artan maliyetler ve finansman zorlukları nedeniyle birçok fabrikanın üretime ara verdiği hatırlatıldı.
Finansman desteği çağrısı
Açıklamada sektörün en önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğu vurgulandı. Faiz destekli kredi mekanizmalarının acilen devreye alınması gerektiği belirtilerek, aksi halde özel sektör kapasitesinde daralma yaşanabileceği uyarısında bulunuldu.
Bu durumun ÇAYKUR üzerinde yoğunluk oluşturabileceği ve kalite sorunlarını beraberinde getirebileceği ifade edildi.
“Üçlü denge korunmalı”
Açıklamanın sonunda üretici, sanayici ve kamu arasında dengenin korunmasının Türk çayının geleceği açısından hayati olduğu vurgulandı. Yetkililere çağrıda bulunularak, sektördeki sorunların çözümü için hızlı ve etkili adımlar atılması istendi.
Rize Ticaret Borsası, gerekli desteklerin sağlanmaması halinde çay sektöründe daha büyük ekonomik ve yapısal sorunların yaşanabileceği uyarısında bulundu.
