Son zamanlarda yapılan araştırmalar, siyah havuç ve şalgam suyunun kanser hücreleri üzerindeki etkilerini incelemektedir.
Ancak bu çalışmaların sonuçları, insanlarda kanser tedavisi sağladığına dair kesin bir kanıt sunmamaktadır.
Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü, siyah havuçtaki antosiyaninler ile şalgam suyundan izole edilen laktik asit bakterilerinin kolon, karaciğer ve bağırsak kanseri hücreleri üzerindeki etkilerini araştırdığını açıklamıştır. Önemli bir ayrıntı olarak, bu bulguların farklı tarihlerde gerçekleştirilen iki ayrı bilimsel çalışmaya dayandığı belirtilmektedir.Siyah Havuç Araştırmasında Ne İncelendi?Araştırmaların ilk kısmı siyah havuç üzerine yoğunlaşmaktadır.
Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof.
Dr.
Mahmut Doğan'ın danışmanlığında, Dr.
Duygu Aslan Türker tarafından yürütülen doktora çalışmasında siyah havuçtan elde edilen antosiyaninlerin biyolojik özellikleri incelenmiştir.
Antosiyaninler, siyah havucun karakteristik koyu mor renginden sorumlu doğal pigmentlerdir ve bu bileşikler, çeşitli bitkisel besinlerde bulunan antioksidan özelliklere sahip maddelerdir.Araştırmacılar, siyah havuçtan elde edilen antosiyaninleri kolon ve karaciğer kanseri hücre hatları üzerinde laboratuvar koşullarında değerlendirmiştir.
Bu çalışmada, antosiyaninlerin kanser hücrelerinin çoğalması üzerinde baskılayıcı bir etki gösterdiği bildirilmiştir.
Erciyes Üniversitesi, bu çalışmaların sonuçlarının uluslararası Q1 kategorisindeki bilimsel dergilerde yayımlandığını açıklamıştır.Şalgam Araştırması Neleri Kapsıyor?İkinci araştırma ise siyah havuçtan elde edilen fermente bir ürün olan şalgam suyundaki mikroorganizmalara odaklanmıştır.
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Yetiman'ın yürütücülüğündeki bu araştırmada, şalgam suyundan laktik asit bakterileri izole edilmiştir.
Prof.
Dr.
Mahmut Doğan, bu çalışmada şalgam suyundan yaklaşık 50-55 farklı laktik asit bakterisi izole edildiğini belirtmiştir.
Araştırmacılar, bu bakterilerin antioksidan özellikleri ve diğer fonksiyonel niteliklerini değerlendirerek ileri deneylerde kullanılacak bakterileri seçmiştir.Bu çalışmanın sonuçları, 2026 yılında Probiotics and Antimicrobial Proteins dergisinde yayımlanmıştır.
Araştırmada öne çıkan mikroorganizmalardan biri olan Lactobacillus brevis, fermente gıdalarda bulunabilen laktik asit bakterilerinden biridir.
Araştırmacılar bu bakterinin kanser hücre kültürleri üzerindeki etkisini incelemek için Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji Bölümü ile iş birliği yapmıştır.
Deneyler, laboratuvar ortamındaki hücre kültürlerinde gerçekleştirilmiştir.Yüzde 90-95 Oranı Ne Anlama Geliyor?Haberlerde dikkat çeken bir diğer konu ise yüzde 90-95 oranıdır.
Prof.
Dr.
Mahmut Doğan, hücre kültürü çalışmalarında elde edilen bakterinin ince ve kalın bağırsak kanseri hücrelerinde yüzde 90-95 düzeyinde hücreleri bozduğunu ve azalttığını gözlemlediklerini açıklamıştır.
Ancak bu rakamın doğru yorumlanması kritik önem taşımaktadır.
Yüzde 90-95, şalgam suyu içen kanser hastalarının iyileştiği anlamına gelmemektedir.
Bu oran, belirli laboratuvar koşullarında belirli kanser hücre kültürleri üzerinde gerçekleştirilen deneylerden gelmektedir.Bu nedenle, laboratuvar ortamındaki sonuçlar ile insan vücudunda elde edilecek klinik sonuçlar arasında önemli farklılıklar olabilir.
Araştırmada marketten alınan bir bardak şalgam suyunun kanser hastalarına verilmesi ve tümörlerin küçülmesinin gözlenmesi gibi bir deney yapılmamıştır. Şalgam suyundan izole edilen belirli bakterilerin laboratuvar ortamında seçildiği ve bunların belirli hücre kültürlerindeki etkilerinin incelendiği unutulmamalıdır.Hücre Kültürü Çalışmaları Neden Önemlidir?Hücre kültürü çalışmaları, yeni ilaçların, moleküllerin, bakterilerin ve biyolojik maddelerin araştırılmasında önemli bir ilk basamaktır.
Belirli insan veya hayvan hücreleri kontrollü laboratuvar ortamında yetiştirilerek araştırılan maddenin hücreler üzerindeki etkisi gözlemlenmektedir.
Ancak insan vücudu, laboratuvar kabındaki hücrelerden çok daha karmaşık bir yapıya sahiptir.
Bir maddenin sindirim sisteminden ne kadar emildiği, hangi dokulara ulaştığı, vücutta nasıl metabolize edildiği gibi faktörler ancak sonraki araştırma aşamalarında anlaşılabilir.Laboratuvar ortamında etkili olan bileşiklerin, insan vücudunda aynı etkiyi gösterip göstermeyeceği konusunda kesin bir bilgi yoktur.
Kanser, tek bir hastalık değil, aynı organdaki kanserlerin bile genetik özellikleri, tedaviye verdikleri yanıt ve biyolojik davranışları farklılık gösterebilir.Siyah Havuç ve Şalgam Suyunun Kanser Önleyici Etkisi Var Mı?Mevcut araştırmalardan, siyah havuç ve şalgam suyunun kanseri önlediğine dair bir sonuç çıkarılamamaktadır.
Siyah havuç, lif, vitaminler, mineraller ve antosiyaninler dahil bitkisel bileşenler içeren bir sebzedir ve dengeli beslenmenin parçası olabilir.
Ancak belirli bir besini tüketmenin tek başına kanseri önlediği veya mevcut kanseri tedavi ettiği söylenemez. Şalgam suyunun kanseri önlediğine dair klinik veriler de mevcut değildir.
Fermente gıdalardaki mikroorganizmalar ve bunların metabolitleri bağırsak mikrobiyotası, bağışıklık sistemi ve metabolizma açısından aktif bir araştırma alanıdır.
Ancak belirli bir fermente içeceğin insanlarda kanseri önlediğini söyleyebilmek için epidemiyolojik çalışmaların ve kontrollü insan araştırmalarının desteklemesi gerekmektedir.Şalgam suyunun tuz içeriği de göz önünde bulundurulmalıdır. Şalgam suyu üretim yöntemine ve ürüne göre önemli miktarda tuz içerebilir.
Hipertansiyonu, kalp veya böbrek hastalığı bulunan kişilerin yüksek tuzlu içecekleri tüketirken dikkatli olması gerekmektedir.
Bu nedenle, şalgam tüketimini kontrolsüz biçimde artırmak doğru bir yaklaşım değildir.İki Çalışmanın Bilimsel Değeri Nedir?Araştırmaların asıl bilimsel değeri, bir besini doğrudan "kanser ilacı" ilan etmekten ziyade, siyah havuçtaki bitkisel antosiyaninlerin biyolojik özellikleri konusunda yeni araştırmalara zemin hazırlamaktır. Şalgam çalışması ise geleneksel fermente ürünlerde bulunan mikroorganizmaların potansiyel fonksiyonel özelliklerinin araştırılabileceğini göstermektedir.
Bu tür bulgular, gelecekte hangi moleküllerin veya mikroorganizmaların daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini belirlemeye yardımcı olabilir.
Deney hayvanlarında etkinlik ve güvenlilik çalışmalarının yapılması, bir sonraki bilimsel aşama olabilir.
Ancak hayvanlarda başarılı sonuç alınması bile doğrudan insanlarda işe yarayacağı anlamına gelmez.Araştırmacılar, elde edilen sonuçların ardından çalışmaların ileri aşamalara taşınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Prof.
Dr.
Mahmut Doğan, laboratuvar bulgularının gerçek klinik öneminin anlaşılması açısından hayvan modellerinde ve daha sonra uygun bilimsel koşullar sağlandığında insanlarda değerlendirilmesinin gerekli olduğunu belirtmektedir.
Dolayısıyla, siyah havuçtaki belirli antosiyaninler ile şalgam suyundan izole edilen belirli laktik asit bakterileri laboratuvar ortamındaki kanser hücrelerinde dikkat çekici etkiler göstermiştir.
Ancak bu bulgular, henüz siyah havuç veya şalgam suyunun insanlarda kanseri önlediğini ya da tedavi ettiğini kanıtlamamaktadır.Tıbbi uyarı olarak, siyah havuç, şalgam suyu veya başka bir besin, kanser tedavisinin yerine kullanılmamalıdır.
Kanser tanısı bulunan kişilerin tedavilerini değiştirmeden veya tamamlayıcı ürün kullanmadan önce onkoloji ekipleriyle görüşmeleri önemlidir.Kaynaklar: Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü, Food and Bioproducts Processing, Probiotics and Antimicrobial Proteins, Anadolu Ajansı.
