Türkiye'de meslek liseleri, çıraklık eğitim merkezleri ve üniversitelerde eğitim alırken işletmelerde çalışan gençler, staj ve çıraklık süreçlerinde sigortasız kalma sorunuyla karşı karşıya. Bu durum, özellikle Mesleki Eğitim Kanunu çerçevesinde stajyer ya da çırak olarak faaliyet gösteren bireyler için geçerli. Bu gençlerin sigorta primleri ödenmesine rağmen, yalnızca kısa dönemli sigorta kolları için geçerli olan bu ödemeler, uzun vadeli sigorta kollarını kapsamıyor. Dolayısıyla, malullük, yaşlılık ve ölüm gibi emeklilik için gerekli olan primler yatırılmadığından, bu süreler emeklilik hesaplamalarına dahil edilmiyor.
Staj ve Çıraklık Döneminde Sigorta Durumu
Staj ve çıraklık sürelerinde emekliliğe dair mevcut durum açıklığa kavuşmuş değil. Öğrencilerin bu süreçler boyunca iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası için primleri ödenmesine rağmen, emeklilikle ilgili gerekli prim ödemeleri yapılmamaktadır. Dolayısıyla, bu sürelerin emeklilik hesaplamasında dikkate alınmaması, gençlerin geleceğini ciddi şekilde etkileyebiliyor. Ancak 2025 Mayıs ayında Meclis’e sunulan kanun teklifiyle staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik hesaplamalarında etkili olması hedefleniyor. Söz konusu düzenleme ile birlikte, bu sürelerin emeklilikten sayılması için gerekli adımlar atılması öngörülüyor.
Yeni Düzenlemenin İçeriği ve Hedefleri
Meclis’e getirilen düzenlemenin içeriği oldukça önemli. Teklifte yer alan ifadeler, mesleki eğitim süreçlerinde yer alan öğrencilerin staj ve çıraklık sürelerinin emeklilik hesaplamalarına dahil edilmesini öngörüyor. Bu düzenleme, stajyer veya çırak olarak çalışan bireylerin emeklilik primlerinin zamanında ödenmesini sağlayarak, geçmişteki sürelerin de değerlendirilmesine imkan tanıyacak. Yasal düzenleme yürürlüğe girdiğinde, belirtilen sürelerin geriye dönük olarak 3 ay içerisinde talep edilmesi ve borçların ödenmesi durumunda, sigortalının başlangıç tarihi geriye götürülecek. Bu durum, gençlerin gelecekteki emeklilik süreçlerini olumlu yönde etkileyecek.
Meclis ve Siyasi Gelişmeler
Meclis’teki yeni yasama döneminin 1 Ekim’de başlayacağı duyuruldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, staj sigortası ve emeklilik konularındaki çalışmalar hakkında soruları yanıtladı ve şu an için staj sigortası ile ilgili bir düzenleme yapılmadığını belirtti. Ancak MHP Genel Başkan Yardımcısı Celal Adan, staj ve çıraklık sigortası mağdurlarının sorunlarının çözümüne ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Adan, İstanbul’da düzenlenen bir etkinlikte, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin konuyla ilgili verdiği sözün tutulması gerektiğini vurguladı ve bu konuda parti olarak üstlerine düşen görevi yerine getireceklerini söyledi. Bahçeli’nin geçmiş seçim bildirgelerinde de staj ve çıraklık sigortası mağdurlarına yönelik taahhütlerde bulunduğu biliniyor.
