Hava sıcaklığından bağımsız olarak gelişen “kronik üşüme” (Soğuk İntoleransı), basit bir bünye meselesi değil, tıbbi bir semptom olabilir. Dünyanın önde gelen sağlık kuruluşları Cleveland Clinic ve Mayo Clinic, anemi’den tiroid bozukluğuna kadar vücut ısısını düşüren 6 temel nedeni açıkladı.
Ofiste veya evde herkes normal sıcaklıkta hissederken, sizin hırkalara sarılmanız veya el ve ayaklarınızın bir türlü ısınmaması, tıbbi literatürde “Soğuk İntoleransı” olarak tanımlanıyor. Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği ve uluslararası tıp kaynaklarına göre; metabolizma hızı, kan değerleri ve dolaşım sistemi, vücudun termostat ayarlarını doğrudan etkiliyor.
İşte Harvard Medical School ve Mayo Clinic verilerine göre, sürekli üşüme şikayetinin altında yatan 6 tıbbi neden:
1. Demir Eksikliği ve Anemi (Mayo Clinic)
Klinik tablolarda en sık karşılaşılan nedenlerin başında kansızlık geliyor. Amerikan Hematoloji Derneği verilerine göre; vücuttaki demir seviyesinin düşmesi, dokulara ve organlara oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerinin (eritrosit) üretimini yavaşlatıyor. Oksijen akışındaki bu yetersizlik, vücudun uç noktaları olan el ve ayaklarda kronikleşen bir soğukluk hissine yol açıyor.
2. Hipotiroidi (Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği)
Vücudun “termostatı” olarak nitelendirilen tiroid bezinin yeterli hormon üretmemesi, metabolizma hızını doğrudan düşürüyor. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) kılavuzlarına göre; yavaşlayan metabolizma daha az iç ısı enerjisi ürettiği için, hipotiroidi hastaları ortam sıcaklığı yüksek olsa dahi ısınmakta güçlük çekiyor.
3. Raynaud Fenomeni (Romatoloji Araştırmaları)
Eğer üşüme hissi sadece parmaklar, burun ve kulak gibi uç noktalarda yoğunlaşıyorsa, bu durum dolaşım bozukluğunun işareti olabilir. National Institutes of Health (NIH), kan damarlarının soğuğa tepki olarak aşırı büzüldüğü ve kan akışının kısıtlandığı bu durumu “Raynaud Fenomeni” olarak tanımlıyor. Bu sendromda parmaklar önce beyazlaşıyor, ardından morarıyor.
4. B12 Vitamini Eksikliği (Nöroloji Bültenleri)
Sadece unutkanlık ile ilişkilendirilen B12 vitamini eksikliği, aslında kırmızı kan hücresi üretimini ve sinir sistemini doğrudan etkiliyor. Harvard Health Publishing raporlarına göre; bu vitaminin eksikliği, sinir uçlarında hasara (Nöropati) yol açarak soğuğa karşı aşırı hassasiyet, karıncalanma ve uyuşma gibi semptomlarla kendini gösteriyor.
5. Düşük Vücut Kitle İndeksi (Beslenme ve Diyetetik)
Vücut yağı, iç organları koruyan ve ısı kaybını önleyen doğal bir yalıtım malzemesidir. Tıbbi araştırmalar, Vücut Kitle İndeksi (BMI) 18.5’in altında olan bireylerde bu koruyucu tabakanın yetersiz kaldığını belirtiyor. Ayrıca metabolik ısı üretiminde kritik rol oynayan kas kütlesinin azlığı da vücudun kendi kendini ısıtmasını zorlaştırıyor.
6. Kronik Yorgunluk ve Dehidrasyon
Vücudun ısı dengesini koruyabilmesi için suya ve dinlenmeye ihtiyacı vardır. Yetersiz su tüketimi kan hacmini etkileyerek ısı transferini zorlaştırırken, kronik uykusuzluk beynin ısı düzenleme merkezi olan Hipotalamus‘un işlevini bozuyor.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Uzmanlar, sürekli üşüme hissine; halsizlik, saç dökülmesi, cilt kuruluğu veya açıklanamayan kilo değişimleri eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden bir Dahiliye (İç Hastalıkları) uzmanına başvurulması gerektiğini vurguluyor.
