36/3-a maddesi, sürücü belgesi olmadan araç kullanan sürücülere yönelik trafik cezasının müeyyidelerini belirleyen bir düzenlemeyi içermektedir. Bu düzenleme, Karayolları Trafik Kanunu’nun bir parçası olarak, hem sürücülerin hem de araç sahiplerinin sorumluluklarını kapsamaktadır. Söz konusu ceza uygulaması, trafik denetimleri sırasında yapılan tespitler neticesinde devreye alınmaktadır.
Ceza Uygulama Kriterleri
36/3-a maddesi kapsamında ceza, sadece sürücü belgesi hiç bulunmayan kişilerin araç kullanması durumunda uygulanmaktadır. Bunun dışında, geçici olarak sürücü belgesi iptal edilen veya kullanmakta oldukları araç sınıfına uygun ehliyete sahip olmayan bireyler de bu ceza kapsamında değerlendirilmektedir. Trafik denetimlerinde bu durumların belirlenmesi halinde, söz konusu kişilere idari para cezası kesilmektedir. Bu düzenleme, hem trafik güvenliğini artırmayı hem de sürücü belgeleriyle ilgili kuralların ciddiyetini pekiştirmeyi amaçlamaktadır.
Ceza Kesim Süreci
36/3-a maddesiyle uygulanan ceza süreci, yalnızca aracı kullanan kişiyi değil, araç sahibini de kapsar. Yani ehliyetsiz bir kişinin araç kullanmasına izin veren araç sahibine ayrı bir ceza uygulanmaktadır. Araç sahibinin, ehliyetsiz sürücünün bu eylemini bilmediğini beyan etmesi, ceza kesilmesine engel değildir. Bu durum, trafik güvenliği açısından önemli bir husus olarak kaydedilmektedir; zira araçların ehliyetsiz kişilerce kullanılmasına göz yummak, toplum için ciddi riskler taşımaktadır.
2026 Yılı İçin Ceza Tutarı
2025 yılında 18.706 TL olarak uygulanan ehliyetsiz araç kullanma cezası, 2026 yılı itibarıyla güncellenmiş ve 23.410 TL olarak belirlenmiştir. Söz konusu ceza yalnızca maddi bir yükümlülük değil, aynı zamanda sürücünün trafikten men edilmesine ve aracın uygun bir ehliyete sahip sürücüye teslim edilene kadar bekletilmesine sebep olabilir. Bu nedenle, sürücülerin ve araç sahiplerinin trafik kurallarına uyması büyük önem taşımaktadır. Unutulmamalıdır ki bu ceza, sadece sürücüyü değil, aracın sahibini de hedef alır ve her iki tarafı da eşit oranda sorumluluk altına sokar.
Araçların Trafikten Men Edilmesi
Ehliyetsiz bir sürücünün yanında araç kullanması durumunda, trafik ekipleri tarafından söz konusu araç trafikten men edilebilmektedir. Araç, ehliyetli bir sürücünün gelmesi beklenirken geçici olarak bekletilebilir ya da çekici ile otoparka götürülebilir. Bu tür uygulamalar, sürücülerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve trafik güvenliğini sağlamak için zorunlu hale getirilmiştir. Dolayısıyla, açık bir şekilde yasaları hiçe sayarak davranan sürücülere sert yaptırımlar uygulanmaktadır.
Cezaya İtiraz Süreci
36/3-a maddesi kapsamında kesilen trafik cezasına, cezanın tarafına tebliğ edilmesinden sonra yasal sürelere göre itiraz edilebilmektedir. Bu itirazlar, sulh ceza hâkimlikleri aracılığıyla yapılmakta ve ilgili mevzuat hükümlerince yürütülmektedir. İtiraz sürecinde, ceza kesme sebebi ve standartlar göz önünde bulundurulmakta olup, itirazların değerlendirilmesi için gerekli belgelerin hazırlanması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem vatandaşların haklarının korunması hem de hukuki süreçlerin yerinde yürütülmesi açısından gereklidir.
