Çorum’un ev sahipliği yaptığı en kıymetli tarihi yapılardan biri olan Veli Paşa Hanı, Merkez ilçesine bağlı Çepni Mahallesi’nin sınırları içinde ve ulaşımı oldukça kolay. Çorum’un bir diğer ünlü tarihi yapısı olan Saat Kulesi’ne de çok yakın bir konumda bulunuyor. Bu tarihi han, Yozgat Beyi Veli Paşa tarafından inşa ettirilmiş ve onun ismini almış. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün arşivinde yer alan kayıtlarda, 1867 ve 1887 yıllarına tarihlenen vakfiyelerde ismi geçiyor. Yine bu kayıtlar aracılığıyla, hanın 1914 yılında büyük bir yangın sebebiyle tümüyle kullanılamaz hale geldiğini ve vakfın torunu Şevket Bey tarafından aslına uygun şekilde yeniden inşa ettirildiğini biliyoruz. İnşa çalışması 1915 ile 1916 yılında gerçekleştirilmiş.
Yaklaşık bin metrekarelik bir alanı kaplayan Veli Paşa Hanı, iki katlı bir han. Ön cepheye bakan köşk ise üç katlı şekilde inşa edilmiş. Ahşap ve kargir kullanılarak tasarlanmış olan yapı, kentte Osmanlı Dönemi’nden kalan hanların en etkileyici örneklerinden birini oluşturuyor. Aslında bu han uzun yıllar boyunca Anadolu Oteli isimli bir konaklama işletmesi olarak kullanılmış. Hatta 1982 yılında çizilmiş olan projede hanın alt katındaki taş avlunun çevresinde at arabalarını bağlamak için kullanılan bir bölüm, kıraathane ve depo alanları bulunuyor. Bu dönemde avlunun girişindeki ahşap merdiven aracılığıyla üst kata ulaşılıyormuş. Üst katta da toplamda 35 adet oda bulunuyormuş.
Çorum Belediyesi’nin yakın geçmişte turizme kazandırılması amacıyla 35 yıllığına kiraladığı Veli Paşa Hanı, kapsamlı bir restorasyon çalışmasından geçirildi. Bu çalışma kapsamında hanın içine yöresel Çorum yemeklerinin sunulduğu büyük bir restoran ile Veli Paşa Kahvecisi isimli sosyal bir tesis açıldı. Bir bölümün de basın müzesine dönüştürülmesi planlanıyor, ancak 2024 yılında bu fikir henüz hayata geçirilmiş değil. Ahşap taşıyıcılı hanlar kategorisinde ülkemizdeki en büyük örneklerden birini oluşturan bu kıymetli yapıyı siz de ziyaret edebilirsiniz.
