Enerji arz güvenliğini artırmaya yönelik olarak geçtiğimiz ağustos ayında yürürlüğe giren yasa çerçevesinde, zeytin ağaçlarının taşınma süreci başlamış durumda. Bu kapsamda, Yeniköy Kemerköy Enerji tarafından Milas'taki kömür sahasında yer alan 151 zeytin ağacı, bilimsel yöntemlerle başarıyla taşındı.
Zeytin Ağaçlarının Taşınması ve Bilimsel Yaklaşımlar
Yeniköy Kemerköy Enerji'nin daveti üzerine bölgeyi ziyaret ettik. Burada zeytin ağaçlarını yeni mekanlarında gördüğümüz gibi, kamuoyunda gündeme gelen tartışmalara da yanıt aradık. Bu taşınma işlemi öncesinde Ankara Üniversitesi Teknokent’te dört akademisyenden oluşan bir ekip Ar-Ge çalışmaları yürütmüştür. Bu tema içerisinde, köylüler "Zeytin taşınabilir" diyerek yıllardır bu işin pratiğini yaptıklarını belirtti. Ancak bu süreçte, bilimsel geçerliliği olan yöntemlerle gerçekleştirilecek ilk zeytin taşıma işlemi ile ilgili gerekli çalışmalar tamamlandı.
Taşıma Operasyonunda Uzman Kadro İş Başında
Taşıma sürecine liderlik eden kurulun başkanlığını, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya üstlenmiştir. Özkaya, ağaçların sağlıklı bir şekilde yeni topraklarına adaptasyonunu sağlamak amacıyla gençleştirme budaması ve kök koruma uygulamaları gerçekleştirdiklerini ifade etti. Bilimsel yöntemlerle budama yapılan bir zeytin ağacının, yalnızca bir hafta içerisinde yeni sürgünler vermeye başlayabileceğini vurguladı. Her yaş grubundaki zeytin ağaçlarının uygun tekniklerle taşınabileceğini kaydeden Özkaya, “Doğru dönemde ve yöntemde hareket edildiğinde, zeytin ağaçları yeni alanlarında meyve vermeye devam edecektir” şeklinde konuştu.
Ağaçların Taşınması ve Topluma Yansımaları
Yeniköy Kemerköy Enerji Genel Müdürü Mehmet Eroğlu, taşınan zeytin ağaçlarının yeni yerlerinde yaşamına devam ettiğini ve budama sayesinde gençleşerek daha verimli hale geldiğini aktardı. Yasa değişikliği kapsamında, sahada yaklaşık 48 bin zeytin ağacının taşınması planlanıyor. Bu ağaçların ise bölgedeki köylü halkla paylaşılacağı bildiriliyor. Öte yandan, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerinin rezerv alanlarında bulunan yaklaşık 48 bin 600 zeytin ağacının 2035 yılına kadar kademeli olarak taşınması öngörülüyor. Bu süreç, bölgedeki yaklaşık her bin ağaçtan birinin taşınması anlamına gelmektedir.
Yerel Ekonomi ve İstihdama Etkileri
Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan termik santralleri, yerli kömür kullanarak enerji üretiyor. Bu santraller, doğrudan 4 bin 500 kişiye istihdam sağlarken, dolaylı olarak 100 bin kişilik bir ekosistem oluşturmaktadır. Bölge ekonomisine yılda yaklaşık 5 milyar TL’lik bir katkı sağlayan santraller, Güney Ege bölgesinin elektrik ihtiyacının yüzde 85'ini karşılamaktadır. Mehmet Eroğlu, köylerin yok olacağı yönündeki iddialara yanıt vererek, kömür çıkarılacak alanın ruhsat bölgesinin yalnızca yüzde 3.7'sini kapsadığını vurguladı. Bu durum, enerji ihtiyacı ile çevresel faktörler arasında bir denge oluşturmaya çalıştıklarını göstermektedir.
