Yakutiye ilçesinde, esnaf arasında "80’ler Sokağı" olarak tanınan Memişağa Sokak’ta faaliyet gösteren Necip Aksakal, mesleğine ilk günkü heyecanla devam ediyor. Doğu Anadolu Bölgesi'nde eski teknoloji aletlerin onarımını gerçekleştiren az sayıdaki ustadan biri olan Aksakal, yılların getirdiği deneyim ve ustalıkla, teknolojik yeniliklere karşı koyarak yine de eski cihazların tamirinde başarı sağlıyor.
Eski Cihazların Onarımıyla Geçen Yarım Yüzyıl
Aksakal’ın dükkânında en yeni cihazın bile yaklaşık 40 yaşında olduğu belirtiliyor. Bu süreç içinde, 50-60 yıllık radyolar, pikaplar, plakçalar ve gramofonlar gibi eski teknoloji ürünlerini onaran Aksakal, sahiplerinin anılarına hayat veriyor. 1962 yılında, babası tarafından ustasının yanında çırak olarak başlayan Aksakal, 10 yıl süren bu eğitimden sonra askerlik görevini tamamladı. 1974 yılında kendi iş yerini açarak, o günden bu yana bu mesleği kesintisiz olarak sürdürüyor. Eski cihazlara olan ilgi ve nostalji duygusu son yıllarda yeniden canlanmış durumda.
Nostaljik Ürünlere Artan İlgi
Usta tamirci, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki müşterilerinin eski cihazlarının onarımı için kendisine ulaştıklarını ifade ediyor. Nostaljik ürünlere duyulan ilginin artışı, özellikle son yıllarda dikkat çekiyor. Aksakal, mesleğine başladığı yıl olan 1962’den bu yana eski cihazların tamirinde kendisine yönelen insanların sayısının arttığını vurgulayarak, genç kuşakların bu cihazlarla bağ kuramamasının üzücü olduğunu dile getiriyor. Aksakal, yeni neslin teknoloji açısından bu cihazları tanımadıkları için onarımına da ilgi göstermediklerini belirtiyor. Eski tip radyolar, gramofonlar ve plak çalarların tamir için kendisine getirildiğini anlatıyor.
Kalifiye Eleman Sorunu
Aksakal, mesleki alandaki kalifiye eleman eksikliğine dikkat çekiyor. Elektronik ve diğer birçok sanayi dalında bu sorunun gün geçtikçe arttığını belirtiyor. Yaz tatilinde çocuklarını sanayiye getiren velilerin, işin kısa sürede öğrenileceği yanılgısına düştüklerini anlatıyor. Onun görüşüne göre, bir kişinin en az üç yıl çalışarak bu mesleği tam anlamıyla öğrenmesi gerekiyor. Tornavida tutmak, aletleri tanımak ve arızayı nasıl tespit edeceğini öğrenmek için zaman ve çaba harcamak gerektiğine inanıyor.
Özgün Tamir Yöntemleri
Yıllar süresince çeşitli zorluklarla karşılaştığını belirten Aksakal, en ilginç tamir hikâyelerinden birinin, uzun zaman önce tamamen bozulmuş bir plakçayı yeniden çalışır hale getirmesi olduğunu söylüyor. Kırılmış ön mekanizmaların parçalarının, artık piyasada pek bulunmadığını ifade ediyor. Bu parçaları kendi imkânlarıyla üretip, ustalıkla onarımlarını gerçekleştiriyor. Arızaları tespit etmekte hastalık teşhisine benzer yöntemler kullandığını belirten Aksakal, cihazların elektrik, ses ve görüntü sistemlerini ayrı ayrı kontrol ederek arızaların nedenini bulup, onarımlarını sürdürüyor.
Gelecek Nesillere Aktarma İsteği
Aksakal, eski teknoloji cihazlara olan yeniden artan ilginin memnuniyet verici olduğunu ancak bu eski mesleğin gelecek nesillere aktarılması için kaygı duyduğunu vurguluyor. 74 yaşında olan Aksakal, kendi neslinden birçok ustanın artık mesleklerinden ayrıldığını ya da hayata gözlerini yumduğunu ifade ediyor. Yeni neslin bu cihazlarla pek tanışmadığını ve dolayısıyla bu ürünlerin tamirini öğrenecek bir sanatkâr yetişmediğini belirtiyor. Google üzerinden gelen talepler sayesinde Türkiye’nin dört bir yanından kendisine ulaşan insanlar olduğunu da bildiriyor; özellikle Karadeniz, Doğu Anadolu ve Adana gibi yerlerden cihaz gönderildiğini aktarıyor.
