Google, Avrupa'da rekabet soruşturmaları sonucunda karşılaştığı mali yükler açısından oldukça girift bir duruma girdi. Düzenleyici otoriteler tarafından uygulanan para cezaları, yalnızca doğrudan finansal baskılarla sınırlı kalmayarak, aynı zamanda şirketin daha küçük rakipleri tarafından açılan özel tazminat davalarının da zeminini oluşturmuştur. Özellikle Avrupa Birliği tarafından Dijital Piyasalar Yasası'nın ihlalinden dolayı kesilen toplam 890 milyon euro ceza, çeşitli ülkelerdeki davalar için yeni bir referans oluşturmuş durumda. Bu tazminat taleplerinin toplamının 10 milyar doları bulabileceği ifade ediliyor.
Öne Çıkan Cezalar ve İhlaller
Avrupa Komisyonu, Google’a Dijital Piyasalar Yasası çerçevesinde toplam 890 milyon euro para cezası verdi. Bu rakam, yasanın yürürlüğe girmesinin ardından alınan ilk ceza olarak kaydedilmiştir. Söz konusu cezanın 460 milyon euroya yakın kısmı, Google’ın kendi hizmetlerini arama sonuçlarında sistematik bir şekilde öne çıkararak diğer platformlara büyük zarar vermesi nedeniyle belirlenmiştir. Geriye kalan 430 milyon euro ise, Google Play üzerinden uygulama geliştiricilerin daha düşük maliyetli seçenekleri kullanıcılara sunmalarını engellemesine dayanmaktadır. Komisyon, Google’ın bu davranışlarının yalnızca geçmişe ait olmadığını, devam eden bir rekabet ihlali oluşturduğunu da ifade etmiştir.
Tazminat Talepleri Yükseliyor
Almanya'da fiyat karşılaştırma platformu Idealo’ya karşı verilen tazminat kararı, Google’a yönelik açılan davaların en dikkat çekici örneklerinden birini oluşturuyor. Berlin Bölge Mahkemesi, Idealo'ya 465 milyon eurodan fazla tazminat ödenmesine karar verdi ki bu, Almanya'da bir rekabet ihlali için verilen en yüksek tazminat olarak kayıtlara geçti. Mahkeme, Google’ın kendi alışveriş hizmetini öne sürerek Idealo’yu haksız bir şekilde küçülttüğünü belirtti. Ancak Idealo, bu tazminatın yalnızca gerçek zararın küçük bir kısmını karşıladığını savunarak hukuki mücadelesine devam edeceğini duyurdu.
Uluslararası Davalar ve İşlem Süreçleri
Google’a karşı açılan davalar yalnızca Almanya ile sınırlı değil; İngiltere, İtalya, İsveç ve Hollanda gibi diğer Avrupa ülkelerinde de tazminat talepleri bulunmaktadır. Örneğin, İsveç'te Klarna tarafından desteklenen PriceRunner, Google’a karşı yaklaşık 1,97 milyar dolar tutarında bir tazminat davası açtı. Bu davanın mahkeme süreci, Google’ın itirazlarının bir yıldan fazla sürebileceği yönündeki öngörülerle karmaşık hale gelebilir. İtalya’da ise, Trovaprezzi.it platformunu işleten Moltiply Group, Google’dan 2,97 milyar euro talep edeceğini duyurdu ve bu talepler Avrupa genelinde birbirini izleyen birçok dava adına emsal teşkil edebilir.
Rekabet İhlalleri ve Cezaların Ekonomik Etkileri
Avrupa'daki rekabet ihlalleri nedeniyle Google, 2017 yılından bu yana tam olarak 10,4 milyar euro para cezasıyla yüzleşmek zorunda kaldı. Bu sayı, son cezayla birlikte iki dosyadan oluşarak toplamda beşinci ve altıncı cezaları kapsamaktadır. İlk şikayetler 2008 yılından itibaren Google’ın kendi alışveriş karşılaştırma hizmetini arama sonuçlarının üst kısmına taşımaya başlamasıyla meydana gelmiştir. Bu değişiklik, rakip firmalarda ciddi bir trafik ve gelir kaybına yol açmıştır.
Yapay Zeka Yatırımları ve Mali Baskılar
Yeni tazminat talepleri, Google’ın ana şirketi Alphabet’in yapay zeka yatırımlarını artırdığı bir dönemde ortaya çıkmıştır. Veri merkezleri ve özel çipler gibi hibrit altyapılara yapılan yatırımlar, şirketin nakit akışına doğrudan etki ediyor. Alphabet, halka açık şirketler tarihinde ilk kez serbest nakit akışı negatif seviyeye düşerken, Google’ın milyarlarca dolara ulaşan tazminat talepleri şirketin mali yapısını daha da zorlayabilir. Ancak, bu tazminatların hemen şirket bilançosuna yansıması beklenmiyor ve yasal süreçlerin uzaması da olası görünüyor.
Google, tüm bu süreçlerde rakiplerine yönelik açılan davaların hukuk temellerinden yoksun olduğunu ifade etmekte ve bu davaların şirketin yerine yatırım yapmaktansa, kendilerinin Google'dan para talep etmeye yönelik bir taktik geliştirdiğini ileri sürmektedir. Avrupa'nın daha küçük teknoloji şirketleri de cezaların tek başına Google’ın uygulamalarında köklü değişiklikler oluşturmadığını, dolayısıyla büyük tazminat taleplerinin bu süreci etkileyen en önemli faktörlerden biri olduğunu savunuyor.
