İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Barış Önol ve meteoroloji mühendisi Tolga Karakaya, Türkiye'deki sıcak hava dalgalarıyla ilgili önemli bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma, Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda sunuldu. 1950-2025 yılları arasındaki günlük maksimum sıcaklık verileri kullanılarak yapılan incelemede, sıcak hava dalgaları ve bunların yıllık en yüksek şiddeti detaylı bir şekilde analiz edildi.
İklim Değişikliği ve Sıcaklık Artışı
Yapılan araştırmaya göre, Türkiye'nin hava sıcaklıkları, özellikle 2000'li yıllardan beri belirgin bir artış göstermektedir. 1970 ile 1990 yılları arasındaki yaz mevsimi ortalama sıcaklıkları 22-23 dereceler civarındayken, günümüzde bu ortalama 24-25 dereceye kadar yükselmiştir. 2024 yılına gelindiğinde ise bu değer 26,1 dereceye çıkarak bir rekor kırmıştır. Bu durum, iklim değişikliğinin Türkiye üzerindeki etkilerini gözler önüne sermektedir. Yıllar içerisindeki bu sıcaklık artışı, özellikle yaz mevsimindeki sıcak hava dalgası olaylarının sıklığını ve şiddetini önemli ölçüde artırmaktadır.
Sıcak Hava Dalgalarındaki Değişim ve Tavsiyeler
Araştırmacılar, sıcak hava dalgalarının yalnızca ortalama sıcaklıklarla değil, aynı zamanda bu olayların şiddetinin de ciddi oranda artış gösterdiğini ortaya koymuştur. 1980-2009 arasındaki referans dönemi ile yapılan karşılaştırmada, 2010 sonrasında sıcak hava dalgalarının toplam şiddetinin yaklaşık üç kat arttığı gözlemlenmiştir. Prof. Dr. Barış Önol ve Tolga Karakaya, bu bulguların Türkiye ile Doğu Akdeniz'de iklim değişikliklerinin önemli göstermeleri olduğunu belirtmiştir. Bu verilere dayanarak, uzmanlar aşırı sıcak hava olaylarına karşı daha fazla hazırlık yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Sıcak hava dalgalarının daha iyi tahmin edilmesi ve uyum stratejilerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Gelecek Projeksiyonları ve Tahminler
Araştırmanın geleceğe yönelik başka bir ilginç tahmini, İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Konya'da sıcak hava dalgalarının görüldüğü gün sayısının artacağıdır. Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin pessimist senaryosu göz önünde bulundurulduğunda, 2021-2050 yılları arasında İstanbul, Ankara ve Konya'da ortalama 16 gün, Antalya'da 18 gün, İzmir'de ise 23 güne kadar sıcak hava dalgası gözlemlenebileceği öngörülmektedir. 21. yüzyılın ikinci yarısında ise İstanbul ve Ankara'da bu sürenin yaklaşık 38 güne, Antalya ve Konya'da 40 güne, İzmir'de ise 53 güne kadar ulaşabileceği tahmin edilmektedir.
