TBMM Genel Kurulunda tartışmalara yol açan yeni torba kanun teklifi, Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yapılan devlet katkısının kaldırılmasını öngörüyor. Hükümet, bu değişikliği basit bir teknik "sadeleştirme" olarak tanımlasa da, Sosyal Politika Uzmanı Aziz Çelik, sosyal medya üzerinden yaptıkları analizde bu hamlenin gelecekte sosyal güvenlik sisteminde ortaya çıkabilecek ciddi tehditlere zemin hazırladığını ifade etti. Çelik'e göre, bu adım, sosyal güvenlik alanında kısıtlamalara gidecek olan "sinsi bir zihniyet değişimi"ni temsil ediyor.
Yasal Güvenceden Takdiri Transfer Sürecine Geçiş
AK Parti tarafından hazırlanan kanun teklifi yasalaştığı takdirde, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde önemli değişiklikler yaşanacak. 1 Ağustos 2026'dan itibaren geçerli olacak bu düzenleme ile birlikte, mevcut maddenin başlığından "ve Devlet katkısı" ifadesi kaldırılacak. Bu durum, devletin malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortası primlerinin dörtte biri oranında SGK'ya yapması gereken yasal katkı maddesinin iptaline yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Hükümet, bu uygulamanın sadece muhasebeye ilişkin bir düzenleme olduğunu savunsa da, uzmanlar durumun daha derin boyutlarını ortaya koyuyor. Çelik, bunun 'güvenceli bir yükümlülükten', 'ihtiyaç kadar takdiri transfer' sistemine geçiş olduğunu vurguluyor.
SGK'nın Mali Tablolarında Yapısal Değişiklikler
Aziz Çelik’in değerlendirmelerine göre, bu değişikliğin SGK'nın finansal tablolarda yaratacağı etkiler oldukça önemli. Daha önce SGK'nın "gelir kalemi" olarak bilinen devlet katkısı, yeni düzenlemeyle birlikte "açık kapatma transferi" kategorisine alınacak. Çelik, bu değişimin SGK'nın mali durumunu nasıl etkileyebileceğine dair veriler sunuyor. 2025 yılı için 889 milyar lira devlet katkısı, SGK'nın yıllık hesaplarını 35 milyar lira fazla ile kapatmasına olanak tanırken, bu tutar açık kapatma kalemi olarak işlenirse, 2026 yılında SGK'nın 1 trilyon lira gibi korkutucu bir açık verdiğinin gözlemleneceğini belirtiyor.
Meşruiyet Operasyonu Tartışmaları
Sosyal Politika Uzmanı Aziz Çelik, bu adımı bir "meşruiyet operasyonu" olarak değerlendiriyor. Devlet katkısının gelir olmaktan çıkıp açık olarak tanımlanmasının ekonomik açıdan kötüleşme değil, bilinçli bir "yeniden etiketleme" olduğunu ifade ediyor. Çelik, bu durumun arka planda sosyal güvenlik sistemini "batık" ve "zarar eden" bir kurum olarak gösterme çabasını beslediğini vurguluyor. Kamuoyunda "kara delik" algısını tekrar canlandırmanın, ilerleyen dönemlerde sosyal güvenlik alanında oluşabilecek kısıtlamalara yönelik bir zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor. Böyle bir söylem değişikliği, emeklilerin zam taleplerinin geri çevrilmesinde de etkili bir araç olma potansiyeli taşıyor.
Aziz Çelik, gelecekte sosyal güvenlikle ilgili kısıtlamalar ve reformlar bağlamında, bu yaklaşımın bir hak değil, bir "yük" algısını beslediğini ifade ediyor. Bu durum, emekli maaşlarıyla ilgili iyileştirmelerin ya da zam taleplerinin, "açık çok büyük, para yok" gibi bir söylemle kolayca reddedilmesine zemin hazırlayabilir. Tüm bunlar, TBMM Genel Kurulu'nda söz konusu düzenlemenin nihai oylamasına ve 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi sonrasında ortaya çıkacak yapısal değişiklikleri dikkatle izlemeyi gerektiriyor.
