TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi (TOBB ETÜ) İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü öğrencisi 19 yaşındaki Arya, 13 Nisan 2026'da kaldığı üniversite yurdunda yaşamına son verdi.
Arkadaşlarının ve LGBTİ+ örgütlerinin aktarımlarına göre Arya, eğitim ve yurt yaşamı boyunca sözlü, fiziksel ve dijital şiddete maruz bırakılmıştı.
Arya’nın ölümünün ardından üniversiteli LGBTİ+ toplulukları ve öğrenciler, olayın bütün yönleriyle aydınlatılması talebiyle Arya'ya Ne Oldu İnisiyatifi’ni kurdu. İnisiyatif adına konuşan Sude, Dilan, Miray ve Yağmur, Arya’nın ölümünün yalnızca bireysel bir kararla açıklanamayacağını; aile, yurt ve devlet kurumları tarafından üretilen sistematik transfobiyle birlikte ele alınması gerektiğini söylüyor. İnisiyatif üyeleri Arya’nın telefon ve bilgisayarındaki verilerin incelenmesini, eksik ifadelerin tamamlanmasını ve üniversite ile yurt yönetiminin sorumluluğunun araştırılmasını talep ediyor.
CİHAZLAR İNCELENMELİ Arya’nın ölümüne ilişkin soruşturmanın etkin biçimde yürütüldüğünü savunan inisiyatif, aradan dört ay geçmesine rağmen önemli delillerin hâlâ incelenmediğini öne sürüyor.
Cihazlarda soruşturmaya yön verebilecek mesajlaşmalar bulunduğunu düşündüklerini belirten inisiyatif üyeleri ailelerin ve diğer ilgililerin ifadelerindeki eksiklerin de giderilmesini talep ediyor: "Arya'nın telefonu ve bilgisayarı daha fazla oyalanmadan açılıp incelenmeli, eksik ifadeler tamamlanmalı.
Arya'nın mesajlaşmalarında soruşturmaya yön verebilecek, failleri işaret eden beyanlar olduğunu düşünüyoruz." İnisiyatif, soruşturmanın Arya’nın trans kimliğini ve ölümünden önce yaşadığı iddia edilen şiddeti dışarıda bırakan dar bir çerçevede yürütülmemesi gerektiğini söylüyor.
Etkin bir soruşturmanın yalnızca ölüm anına değil, Arya’yı giderek yalnızlaştırdığı öne sürülen ailevi ilişkilere ve kurumsal uygulamalara bakması gerektiğini savunuyor. ŞİDDET İDDİALARI İnisiyatifin anlatımına göre Arya, kaldığı yurtta yöneticilerin ve bazı öğrencilerin transfobik tutumlarının hedefi oldu. İnisiyatif, yurt müdürü S.A.’nın Arya’nın ailesini arayarak "tuhaf davranışları" olduğunu söylediğini ve ailesinden onu yurttan almasını istediğini ileri sürüyor. Üyeler, bu ifadenin Arya’nın cinsiyet kimliğine yönelik olduğunu düşünüyor. İnisiyatif ayrıca Arya’nın kıyafetleri nedeniyle öğrenciler tarafından gizlice fotoğraflandığını, zorbalığa uğradığını ve yurdun otoparkında bir grubun fiziksel saldırısına maruz kaldığını öne sürüyor.
Ayrıca sosyal medya üzerinden tehdit ve tacize uğrayan dijital şiddetin de bu sürecin bir parçası olduğunu anlatan failler hakkında etkili bir işlem yapılmamasının cezasızlık duygusunu güçlendirdiğini savunuyor.
TESADÜF DEĞİL Arya'ya Ne Oldu İnisiyatifi, "fail aile-yurt-devlet üçgenidir" sözleriyle tarif ettiği mekanizmanın üç ayrı kurumun tesadüfi ihmallerinden oluşmadığını söylüyor: "Yurt yönetimi, Arya'nın trans kimliğini ailesine karşı bir tehdit unsuruna dönüştürüyor.
Aile Arya’nın kimliği üzerinde tahakküm kuruyor, bütün bunlar aileyi ve toplumsal cinsiyet normlarını merkeze alan politikalarla meşrulaştırılıyor.
Bu üç birbirinden kopuk failler değil, aynı transfobik düzenin birbirini tamamlayan parçaları." İnisiyatif, iktidarın "Aile Yılı" söyleminin de bu bağlamın bir parçası olarak görüyor. Üyelere göre siyasi kürsülerden yaygınlaşan LGBTİ+ karşıtı söylemler, ailelerin ve eğitim kurumlarının denetleyici uygulamalarını meşrulaştırıyor. Üniversitelerde "ahlak", "disiplin" ve "güvenlik" gerekçeleriyle alınan kararların özellikle kadın ve LGBTİ+ öğrencilerin yaşamlarına doğrudan müdahale edebildiğini belirtiyorlar.
Arya TEMAS KURULMADI İnisiyatif adına konuşan Sude, Dilan, Miray ve Yağmur, Arya’nın ölümünün ardından TOBB ETÜ yönetiminin kendileriyle veya bildikleri kadarıyla LGBTİ+ örgütleriyle temas kurmadığını söylüyor.
Kurum içinde bağımsız bir inceleme başlatıldığına ilişkin kendilerine bilgi verilmediğini de ekliyorlar. İnisiyatif, yurt müdürü hakkında geçmiş yıllardan bu yana mobbing ve taciz iddialarını içeren öğrenci beyanları bulunduğunu, buna rağmen herhangi bir yaptırım uygulanmadığını öne sürüyor.
Ayrıca Arya’nın ölümünün ardından yurt odasına savcılık izni olmadan girildiğini iddia ediyor.
Arya’nın ölümünden sonra üniversitenin yayımladığı taziye mesajında ismine yer verilmemesi de LGBTİ+ örgütlerinin tepkisini çekmişti.
DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki ise Arya’nın uğradığı iddia edilen sözlü ve fiziksel şiddetin araştırılması talebiyle konuyu Meclis gündemine taşımıştı.
Sude, Dilan, Miray ve Yağmur, mücadelelerinin yalnızca Arya’nın ölümüne ilişkin sorumluluğun ortaya çıkarılmasıyla sınırlı olmadığını vurguluyor: "Arya'yı unutturmamak, gerçekleri kamuoyuyla paylaşmak ve gerçek adaletin sağlanması için yola çıktık.
Soruşturmanın politik bağlamdan koparılmadan, Arya'nın trans kimliği göz ardı edilmeden yürütülmesini istiyoruz." ∗∗∗ AYRIMCILIK HAD SAFHADA ÜniKuir Derneği’nin üniversitelerdeki LGBTİ+ hak ihlallerine ilişkin 2024 raporu barınmanın kritik bir sorun olduğunu ortaya koyuyor.
Raporda 31 öğrencinin LGBTİ+ kimliği nedeniyle barınma veya kira hakkıyla ilgili ihlal yaşadığı belirtildi.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi ise 2023'te gerçekleştirdiği ulusal lise araştırmasında trans öğrencilerin yüzde 40,1'inin son bir yıl içinde okulda zorbalığa uğradığını bildirdi.
Yüzde 25,9'u aynı dönemde intihar girişiminde bulunduğunu söylerken yalnızca yüzde 35,6'sı okulda diğer insanlara yakınlık hissettiğini ifade etti.
Araştırma, güvenli ve destekleyici okul ortamının ruh sağlığı açısından koruyucu olabileceğini belirtiyor. ∗∗∗ İLAÇ İÇİN 21 YAŞ ENGELİ Sağlık Bakanlığı’na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Haziran 2025'te 81 il valiliğine gönderdiği yazıyla transların cinsiyet uyum süreçlerinde kullanılan bazı hormon ilaçlarının 21 yaş altındaki kişilere reçete edilmesini kısıtladı.
Türk Medeni Kanunu'nda cinsiyet uyum sürecine ilişkin yaş sınırının 18 olmasına rağmen idari uygulamayla getirilen 21 yaş sınırı, hak örgütleri ve sağlık hakkı savunucuları tarafından eleştirildi.
Sınırlamanın trans gençleri denetimsiz ilaç kullanımına itebileceği ve sağlık hizmetlerine güvenli erişimi engelleyebileceği belirtiliyor.
Kaos GL'nin 2025 İnsan Hakları Raporunda belgelenen özel hayat ve sağlık hakkı ihlallerindeki artışın önemli bölümünün hormon tedavisine erişimin engellenmesinden kaynaklandığı kaydedildi. ∗∗∗ POLİTİKAYA DÖNÜŞTÜ Cumhurbaşkanlığı tarafından 2025'in "Aile Yılı" ilan edilmesinin ardından 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus On Yılı" olarak belirlendi.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının vizyon belgesi evliliğin teşvik edilmesini, doğurganlığın artırılmasını ve "aile ile nüfus yapısının güçlendirilmesini" kamu kurumlarının ortak önceliği haline getiriyor.
Belgede aile, kadın ve erkek arasındaki evlilik ile kan bağı üzerinden tanımlanırken "cinsiyetsizleştirme akımı" da mücadele edilmesi gereken başlıklardan biri olarak gösteriliyor. İnsan Hakları Derneği, bu yaklaşımın LGBTİ+ varoluşları ile farklı aile biçimlerini görünmezleştirdiğini ve ayrımcı kamu politikalarına zemin hazırladığını belirtiyor. ∗∗∗ TEHDİT VE BASKI SÜRÜYOR LGBTİ+’ların kamusal görünürlüğüne hapis cezası getirmeyi ve cinsiyet uyum sürecinin yaş sınırını 25’e çıkarmayı öngören hükümler, 2025 ve 2026 boyunca farklı yargı paketi taslaklarında tekrar tekrar gündeme geldi.
Benzer maddeler önce 10’uncu ve 11’inci, ardından 12’nci Yargı Paketi hazırlıkları sırasında tartışıldı.
Haziran 2026’da söz konusu düzenlemeler 12’nci Yargı Paketi taslağından da çıkarıldı; kabul edilen pakette yer almadı.
Dolayısıyla cinsiyet uyum yaşını 25’e çıkaran veya LGBTİ+ görünürlüğünü suç sayan hükümler bugün yürürlükte değil.
Ancak hak örgütleri, aynı maddelerin farklı paketler içinde tekrar gündeme getirilmesinin LGBTİ+’lar ve hak savunucuları üzerinde belirsizlik ve baskı yarattığını belirtiyor.
