Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ardından üniversite adayları için tercih dönemi başlamış durumda.
Bu yıl vakıf üniversitelerinde lisans eğitiminin ortalama yıllık ücreti 573 bin TL'ye ulaşmışken, bazı programlarda ilan edilen liste fiyatları 3 milyon TL'yi geçiyor. ÖSYM'nin takvimine göre tercihler 29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında yapılacak ve adaylar en fazla 24 programı elektronik ortamda bildirebilecek.Başarı sırası ve önceki yılların taban puanları, tercihlerin temel ölçütleri olmaya devam etse de artan maliyetler, üniversite seçimlerini daha karmaşık hale getiriyor.
Vakıf üniversitelerinin ücretleri, bursların devam koşulları, yurt imkanları ve başka şehirde yaşamanın maliyeti, birçok aile için bölüm seçimi kadar önemli bir faktör haline gelmiş durumda.Kontenjanlarda Düşüş ve Eğitim Ücretlerindeki Artış Nedenleri Neler?DW Türkçe'ye konuşan eğitim uzmanı Salim Ünsal, özel kontenjanlar hariç tutulduğunda geçen yıl yaklaşık 794 bin olan yükseköğretim kontenjanının bu yıl 747 bine düştüğünü belirtti.
Yaklaşık yüzde 6'lık bir azalma, hem devlet hem de vakıf üniversitelerine yansıdı.
Kesintilerin ağırlıklı olarak düşük başarı sıralarından öğrenci alan vakıf programlarında yoğunlaştığını ifade eden Ünsal, bu nedenle geçen yıl hukuk, mühendislik ve diş hekimliğinde görülen ölçüde bir etki beklemediğini aktardı.Sınava başvuranların sayısında da bir azalma söz konusu; yaklaşık 150 bin kişinin sınava başvurduğu, puanı hesaplananların ise 120 bin ile 130 bin kişi arasında olduğu tahmin ediliyor.
Bölümlere yönelik talepte önemli bir değişiklik olmazsa, başarı sıralamalarında olağan dışı hareketler beklenmiyor.
Ancak tıp gibi üst sıralardan öğrenci alan programlarda birkaç bin kişilik kaymalar yaşanabileceği öngörülüyor.Vakıf Üniversitelerinde Eğitim Ücretleri Nasıl Belirleniyor?Vakıf üniversitelerindeki lisans ve ön lisans programlarının liste fiyatları, bu yıl ortalama yüzde 30,9 oranında artış gösterdi.
Dört yıllık lisans programlarının ortalama ücreti yüzde 33,7 artarak 428 bin 681 TL'den 573 bin 117 TL'ye yükseldi. İki yıllık programların ortalaması ise yüzde 34,4 artışla yaklaşık 304 bin TL seviyesine ulaştı.
Nişantaşı Üniversitesi Tıp Fakültesi için açıklanan liste fiyatı 3 milyon 740 bin TL'ye kadar çıkarken, reel olarak en yüksek yıllık ücret Koç Üniversitesi'nde yaklaşık 2 milyon 180 bin TL, Sabancı Üniversitesi'nde ise yaklaşık 2 milyon 170 bin TL düzeyinde olduğu belirtiliyor.Özyeğin Üniversitesi'ndeki bazı programlar ise 1 milyon 800 bin ile 1 milyon 900 bin TL arasında değişiyor.
Bu fiyatların, tercih ve kurum burslarıyla düşürülmesi bekleniyor.
Vakıf üniversiteleri bu yıl 176 bin 80 öğrenci almayı planlıyor.
Kontenjanların tamamının dolması ve ilave burs verilmemesi halinde, liste fiyatları üzerinden yaklaşık 80 milyar 376 milyon TL'lik bir gelir elde edilmesi öngörülüyor.Öğrenci Hareketliliği ve Barınma Maliyetleri Üzerine EtkilerÜnsal, ekonomik koşullar nedeniyle son yıllarda öğrencilerin başka şehre gitme eğiliminin belirgin biçimde azaldığını ifade ediyor.
Aileler, yalnızca üniversitenin akademik niteliğini değil, öğrencinin başka bir şehirde yaşayacağı toplam maliyeti de göz önünde bulunduruyor. Özellikle İstanbul'da yaşayan aileler, başka şehirde devlet üniversitesinde okuyan bir öğrencinin yurt, kira, ulaşım ve beslenme giderlerini, İstanbul'daki yüzde 50 burslu bir vakıf üniversitesinin ücreti ile karşılaştırıyor. İstanbul'dan bir yükseköğretim programına yerleşen öğrencilerin yaklaşık yüzde 76'sı kentte kalmayı tercih ediyor.Barınma maliyeti, öğrenci göçünü etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
KYK'ya bağlı yurtlar en ekonomik seçenek olsa da, kapasite tüm öğrencileri karşılamıyor.
Köklü üniversitelerin bulunduğu Anadolu kentlerinde yurt altyapısı daha gelişmişken, yeni kurulan üniversitelerin bulunduğu illerde ve büyükşehirlerde barınma sorunu devam ediyor.
Bu nedenle adayların tercih yaparken yurdun üniversiteye ait olup olmadığını, ücretini, oda kapasitesini ve kampüse uzaklığını araştırması gerekiyor.Mezunların İstihdam Oranı ve Gelecek BeklentileriTürkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre, lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı yüzde 73,9, ön lisans mezunlarınınki ise yüzde 65,7 olarak kaydedilmiştir.
Lisans mezunlarının ilk işi bulma süresi ortalama 14,2 ay, ön lisans mezunlarınınki ise 15,8 ay olarak belirlenmiştir.
En yüksek kayıtlı istihdam oranı tıpta görülürken, bunu tıbbı özel eğitim öğretmenliği, havacılık elektrik ve elektroniği, matematik mühendisliği ve hemşirelik izlemektedir. İlk işe geçişin en hızlı olduğu lisans programı ise 2,4 ayla dil ve konuşma terapisi olarak kaydedilmiştir.Ünsal, bu verilerin mutlaka incelenmesi gerektiğini, ancak tek başına tercih ölçütü yapılmaması gerektiğini belirtmektedir.
Mezunların yarıya yakınının alanı dışında çalıştığı göz önüne alındığında, adayların tercih sürecinde bölümün popülerliğine odaklanmak yerine, kişisel ilgi ve yeteneklerini de göz önünde bulundurmaları gerektiği vurgulanmaktadır.
