Cumhuriyet gazetesi yazarı ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uzmanı Nergis Şimşek, kaleme aldığı yazısında Bağ-Kur kapsamında faaliyette bulunmalarına rağmen yasal süre içinde başvuru yapmayan veya kurumca tescili gerçekleştirilmeyen sigortalıların ve şirket ortaklarının yaşadığı mağduriyetleri gündeme taşıdı.Şimşek, sosyo-ekonomik açıdan örgütlenen bu grubun geriye dönük tescil taleplerindeki yasal süreçleri ve kurum uygulamalarını değerlendirdi. 1479 sayılı Kanun'da 1982 ve 2000 yıllarında yapılan değişiklikler ile 5510 sayılı Kanun'daki düzenlemelerin kapsama giren sigortalılar için hak düşürücü süreler öngördüğünü belirten Şimşek, geçmiş döneme ilişkin mevzuat sürecini aktardı.1479 sayılı Kanun'a eklenen ek geçici 13. madde, 619 sayılı KHK'nin geçici 1. maddesi, 4956 sayılı Kanun'la getirilen geçici 18. madde ve 5510 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesiyle belirli tarihlerde borçlanma imkânı sunulduğunu; ancak süresi içinde başvuruda bulunmayan ve prim ödemeyenlerin bu haklarını tamamen kaybettiğini vurguladı.2008 yılı Ekim ayında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun öncesinde tescil işlemlerinin kişisel başvuruya dayandığını hatırlatan Şimşek, yeni sistemle birlikte SGK'nin vergi daireleri, ticaret sicil memurlukları, esnaf sicil müdürlükleri ve ziraat odalarından verileri elektronik ortamda alarak tescilleri otomatik yaptığını belirtti.2008 öncesi tescili bulunmayan mağdurların ise haklarını yargı kanalıyla aramak zorunda kaldığı kaydedildi.
SSK sigortalıları için 506 sayılı Kanun'un 79. ve 5510 sayılı Kanun'un 86. maddelerinde hizmet tespiti davası açma hakkı tanındığını ifade eden Şimşek, 1479 ve 5510 sayılı kanunlarda kendi nam ve hesabına çalışanlar için benzer bir hükmün yer almadığına dikkat çekti.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarına da (03.11.2004 T. 2004/10-524 E. 2004/581 K. ve 15.11.2006 T. 2006/21-703-728 K.) atıfta bulunan Şimşek, bu tür davaların sigortalılar aleyhine sonuçlandığını aktardı.Yarı kararlarında istisnai olarak yalnızca 8 Ağustos 2001 ile 2 Ağustos 2003 tarihleri arasındaki hukuki boşluk döneminde, 2 Ağustos 2003 öncesine ait tescil başvurusu veya prim ödemesi bulunan kişilerin 20 Nisan 1982 tarihine kadar geriye dönük tespit isteyebildiğini belirtti.Mağduriyetlerin uzun süren yargılamalar yerine yasal bir düzenlemeyle çözülmesi gerektiğini savunan Şimşek, 5510 sayılı Kanun'a eklenecek geçici bir madde ile 1 Ekim 2008 öncesindeki süreler için son bir borçlanma hakkı verilmesini önerdi.Bu düzenleme yapıldığı takdirde, Bağ-Kur sigortalılarının başlangıç tarihlerindeki vergi mükellefiyeti, esnaf ve meslek kuruluşu kaydı gibi resmi belgelerle kuruma başvurarak borçlanma imkânına kavuşabileceğini, ancak ekonomi yönetiminin bu konuda bir adım atmaktan kaçındığını ifade etti.Bağ-Kur sigortalılarının yaşadığı diğer sorunlara da değinen Nergis Şimşek, emeklilikte prim ödeme gün sayısının 9 bin günden 7 bin 200 güne düşürülmesine ilişkin 2026 yılının ilk çeyreğinde yapılacağı sözü verilen yasal çalışmanın kadük kaldığını belirtti.Ayrıca 1 Mayıs 2021 tarihinden itibaren süresinde ödenmeyen prim borçlarının durdurulmasına yönelik yeni bir düzenleme yapılmadığını, durdurulan süreler için kısmi ihya hakkı verilmediğini ve ihya oranının yüzde 45'e çıkarılmasının sigortalılar üzerindeki yükü artırdığını vurguladı.
