CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e, “Soruşturma gizliliği gerekçesiyle TBMM’ye bilgi verilmemesi, Anayasa’nın 98’inci maddesiyle TBMM İçtüzüğü’nde yer alan yürütmenin yasamaya karşı hesap verme yükümlülüğüyle çelişmektedir. Bu çelişkiyi nasıl izah ediyorsunuz? MASAK tarafından hazırlanarak savcılıklara gönderilen raporların yıllara göre sayısı, suç türlerine göre tasnifi, hangi mercilere iletildiği konularında istatistiksel bilgi paylaşmamanızın gerekçesi nedir” sorularını sordu.
CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in daha önce verdiği bir soru önergesine yanıtlarını Meclis gündemine taşıdı.
Tanrıkulu, konuya ilişkin “Bakan Şimşek’in yanıtında ‘MASAK raporlarının mevzuata uygun olarak hazırlanıp savcılıklara iletildiği’, ‘soruşturma gizliliği nedeniyle ayrıntılı bilgi verilemeyeceği’, ‘ilgili dönemde MASAK personeli hakkında soruşturma olmadığı’ belirtilmiş ancak kamuoyunun ve TBMM’nin bilgi alma hakkı açısından kritik olan pek çok konuya değinilmemiştir. Oysa Anayasa’nın 98’inci maddesi ve TBMM İçtüzüğü’nün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri uyarınca Bakanlık, Meclis’in bilgi edinme ve denetim görevine yardımcı olmakla yükümlüdür. Soruşturma gizliliği gerekçesi, bireysel dosya içerikleri için geçerli olabilir ancak istatistiki verilerin ve genel politikaların açıklanmasına engel değildir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın cevabı incelendiğinde cevabın mevzuata atıfla sınırlı kaldığı, somut ve istatistiksel verilerin paylaşılmadığı, soruşturma gizliliği gerekçesiyle TBMM’nin bilgi alma ve denetim yetkisinin fiilen sınırlandığı, uluslararası raporlarda Türkiye’ye yöneltilen eleştirilerin cevaba yansıtılmadığı, MASAK personeli hakkındaki beyanların yalnızca sınırlı dönemi kapsadığı, geçmiş uygulamaların gizlendiği anlaşılmaktadır. Oysa TBMM’nin denetim görevi, yürütmenin hesap verebilirliği açısından demokrasinin temel şartıdır. Bu görev, istatistiki verilerin ve genel bilgilerin açıklanmasından imtina edilerek yerine getirilemez. Dolayısıyla, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadelede şeffaflığın sağlanması, yürütmenin demokratik denetime tabi kılınması amacıyla yukarıdaki soruların yanıtlanması toplumsal ve anayasal bir zorunluluktur” açıklamasını yaptı.
"MASAK tarafından hazırlanan raporlardaki istatistiksel bilgileri paylaşmamanızın gerekçesi nedir”
Bakan Şimşek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yeni bir soru önergesi veren Tanrıkulu’nun soruları şöyle:
“Soruşturma gizliliği gerekçesiyle TBMM’ye bilgi verilmemesi, Anayasa’nın 98’inci maddesiyle TBMM İçtüzüğü’nde yer alan yürütmenin yasamaya karşı hesap verme yükümlülüğüyle çelişmektedir. Bu çelişkiyi nasıl izah ediyorsunuz? MASAK tarafından hazırlanarak savcılıklara gönderilen raporların yıllara göre sayısı, suç türlerine göre tasnifi, hangi mercilere iletildiği konularında istatistiksel bilgi paylaşmamanızın gerekçesi nedir? MASAK’ın finansal analiz raporlarının hata payı nedir? Bu analizlerin doğruluğu hangi mekanizmalarla denetlenmektedir? Cevabınızda yalnızca bahsi geçen dönemde MASAK personeli hakkında soruşturma bulunmadığı belirtilmiştir. Peki önceki dönemlerde MASAK personeli hakkında açılmış disiplin soruşturmaları, ceza davaları veya görevden uzaklaştırma işlemleri olmuş mudur? Varsa bunların yıllara göre sayıları nedir?
"TBMM’nin bilgi alma yetkisini sınırlayan bu yaklaşım, demokratik hesap verebilirlik açısından zafiyet değil midir”
OECD, FATF ve AB raporlarında Türkiye’nin kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede şeffaflık eksikliği ve etkinlik zafiyeti olduğu sık sık dile getirilmektedir. Bakanlığınız bu uluslararası eleştirilere ne yanıt vermektedir? Soruşturma gizliliği yalnızca somut dosya içerikleri için geçerli olabilir. Buna rağmen toplam şüpheli işlem bildirim sayıları, savcılıklara gönderilen raporların istatistikleri, yıllara göre MASAK’ın iş yükü verileri gibi genel istatistikler neden kamuoyuyla paylaşılmamaktadır? TBMM’nin bilgi alma ve denetim yetkisini sınırlayan bu yaklaşım, demokratik hesap verebilirlik açısından bir zafiyet değil midir? Bu sorunu gidermek üzere Bakanlığınız herhangi bir yasal veya idari düzenleme yapmayı planlamakta mıdır?”
