Karadeniz’in doğusunda yer alan Rize’nin tarihi, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, antik dönemlere uzanan köklü geçmişiyle de dikkat çekiyor. Peki, antik kaynaklarda Rize hangi isimle anılmıştır? Tarihsel belgeler ve klasik dönem coğrafyacıları bu soruya önemli yanıtlar veriyor.
Rize’nin Antik Çağdaki İsmi: Rhizaion (Rhizus)
Antik kaynaklarda Rize’nin adı genellikle Rhizaion (Ῥιζαῖον) ya da Rhizus olarak geçmektedir. Bu isim, özellikle Antik Yunan ve Roma dönemine ait eserlerde yer alır.
Coğrafyacı Strabon, ünlü eseri Geographika’da Karadeniz kıyılarını anlatırken Rhizaion’dan bahseder. Strabon’a göre Rhizaion, Kolkhis (Colchis) bölgesi sınırları içerisinde yer alan önemli bir kıyı yerleşimidir.
Ayrıca Romalı doğa tarihçisi Yaşlı Plinius da Naturalis Historia adlı eserinde bölgeden söz ederken Rhizus adına yer vermiştir.
İsim Ne Anlama Geliyor?
“Rhiza” kelimesi Yunanca’da “kök” anlamına gelmektedir. Bazı tarihçiler, bu ismin bölgenin dağların “kökünde” kurulmuş olmasına atıfta bulunduğunu belirtir. Rize’nin deniz ile sarp dağlar arasındaki konumu düşünüldüğünde bu yorum oldukça anlamlıdır.
Kolkhis Bölgesinin Parçasıydı
Antik dönemde Rize ve çevresi, bugünkü Doğu Karadeniz’i kapsayan Kolhis (Colchis) bölgesinin sınırları içerisindeydi. Kolkhis, mitolojide Altın Post efsanesiyle bilinen ve Jason ile Argonotların seferine konu olan önemli bir coğrafyadır.
Bu durum, Rize’nin sadece coğrafi değil, mitolojik ve kültürel açıdan da önemli bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir.
Bizans Döneminde Rize
Bizans kaynaklarında da benzer şekilde Rhizaion adı kullanılmaya devam edilmiştir. Bölge, Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu döneminde stratejik bir kıyı yerleşimi olarak varlığını sürdürmüştür.
