Rize’de Tarihi Mezarlıkların Önemi
Rize’deki tarihi mezarlıklar, Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemine ait mezar taşlarıyla dikkat çekiyor. Üzerlerinde yer alan Osmanlıca kitabeler, dönemin sosyal yapısı, meslek grupları ve aile bağları hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Bu mezarlıklar sadece defin alanı değil; aynı zamanda:
Kültürel miras unsuru
Sanatsal taş işçiliği örneği
Yerel tarih kaynağı
Aile soy kayıtları açısından belge niteliğinde alanlar
olarak değerlendiriliyor.
Koruma Çalışmaları Yapılıyor mu?
Rize’de tarihi mezarlıkların korunması konusunda sorumluluk; belediyeler, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve ilgili koruma kurullarına ait. Tescilli alanlar, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunuyor.
Ancak uzmanlara göre:
Tescil edilmeyen eski mezarlık alanlarında risk bulunuyor.
Bakımsızlık ve doğal aşınma önemli bir sorun.
Yeni definler nedeniyle eski mezar taşlarının zarar görebildiği belirtiliyor.
Kitabelerin okunamaz hale gelmesi kültürel kayıp oluşturuyor.
Özellikle köy mezarlıklarında koruma bilincinin artırılması gerektiği ifade ediliyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Tarihçiler ve sanat tarihçileri, Rize’deki Osmanlı dönemi mezar taşlarının Karadeniz bölgesi için önemli bir arşiv niteliğinde olduğunu belirtiyor. Mezar taşlarının belgelenmesi, dijital ortama aktarılması ve restorasyon çalışmalarının hızlandırılması öneriliyor.
Ayrıca:
Mezar taşlarının envanter çalışmasının yapılması
Tahrip olmuş taşların uzman ekiplerce onarılması
Koruma bilinci için yerel halkın bilgilendirilmesi
gerektiği vurgulanıyor.
Rize’de Tarihi Mezarlıklar Geleceğe Taşınabilecek mi?
Rize’de tarihi mezarlıkların korunması konusunda resmi çerçeve bulunsa da uygulamada bazı eksiklikler dikkat çekiyor. Özellikle kırsal bölgelerde bulunan eski mezarlık alanlarının düzenli bakım ve kayıt altına alınma süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Tarihi mezarlıkların korunması; sadece geçmişe saygı değil, aynı zamanda gelecek kuşaklara aktarılacak kültürel bir mirasın güvence altına alınması anlamına geliyor.
