Rize’deki En Eski Mezar Taşları Hangi Dönemden?
Doğu Karadeniz’in köklü şehirlerinden Rize’de bulunan tarihi mezar taşlarının büyük bölümü Osmanlı dönemine tarihleniyor. Özellikle 16. yüzyıldan itibaren bölgede kitabeli mezar taşı geleneğinin yaygınlaştığı görülüyor.
Rize’nin 16. yüzyılda Osmanlı hakimiyetine girmesiyle birlikte İslamî mezar taşı geleneği bölgede belirgin hale geldi.
En Eski Osmanlı Mezar Taşları Nerelerde?
Rize merkez ve bazı ilçelerde bulunan eski mezarlık alanlarında erken dönem Osmanlı mezar taşlarına rastlanıyor. Özellikle:
İslampaşa Camii haziresi
Şeyh Camii çevresi
Eski köy mezarlıkları
tarihi mezar taşlarının yoğunlaştığı alanlar arasında yer alıyor.
Bu mezar taşlarında Arapça kitabeler, Osmanlıca yazılar ve dönemin süsleme motifleri bulunuyor.
Mezar Taşlarının Özellikleri
Rize’deki en eski mezar taşlarında genellikle şu özellikler dikkat çekiyor:
Başlıklı (sarık veya fes motifli) taşlar
Bitkisel süslemeler
Dualar ve ayetler
Vefat tarihi ve kişinin unvanı
Bazı taşlarda kişinin mesleğine veya sosyal statüsüne dair semboller de yer alıyor.
Osmanlı Öncesi İzler Var mı?
Rize’de Osmanlı öncesi dönemlere ait mezar taşları oldukça sınırlı. Bölgenin nemli iklimi ve doğal şartları nedeniyle daha eski dönemlere ait taş eserlerin büyük kısmı günümüze ulaşamadı. Ancak arkeolojik buluntular, bölgede Bizans ve daha erken dönem yerleşimlerinin varlığını gösteriyor.
