Rize’de Tarihi Medreseler Var mıydı?
Doğu Karadeniz’in önemli şehirlerinden Rize’de Osmanlı döneminde klasik anlamda büyük külliye medreseleri yerine, cami bünyesinde veya cami çevresinde eğitim veren küçük ölçekli medreseler faaliyet gösterdi.
Bu yapılar genellikle:
İslami ilimler eğitimi
Kur’an ve fıkıh dersleri
Arapça eğitimi
verilen eğitim mekânlarıydı.
Rize Merkez’de Medrese Faaliyetleri
Rize merkezde özellikle:
İslampaşa Camii
Şeyh Camii
Kale Camii
çevresinde geçmişte medrese eğitimi verildiği biliniyor.
Bu medreseler genellikle cami avlusunda veya bitişiğinde yer alan mütevazı yapılardan oluşuyordu. Büyük şehirlerdeki klasik Osmanlı medreseleri kadar ihtişamlı olmasa da, bölgesel dini eğitim açısından önemliydi.
İlçelerdeki Medrese İzleri
Rize’nin ilçelerinde de dini eğitim geleneği güçlüydü. Özellikle:
Pazar
Çayeli
Ardeşen
gibi yerleşimlerde cami merkezli medrese faaliyetleri yürütüldü.
Kırsal mahallelerde ise medrese eğitimi çoğu zaman cami imamları veya bölgenin tanınmış hocaları tarafından sürdürüldü.
Rize’de Medrese Yapıları Neden Az?
Rize’nin coğrafi yapısı ve nüfus yoğunluğu, büyük külliyelerin kurulmasını sınırladı. Bu nedenle eğitim yapıları daha çok:
Ahşap ve küçük ölçekli
Camiye bitişik
Zamanla yıkılmış veya dönüştürülmüş
şekildeydi.
Cumhuriyet döneminde medreselerin kapatılmasıyla birlikte bu yapılar ya farklı amaçlarla kullanıldı ya da zamanla ortadan kalktı.
Sonuç
“Rize’deki tarihi medreseler nerelerdeydi?” sorusunun yanıtı; özellikle Rize merkez camileri çevresi ile Pazar, Çayeli ve Ardeşen ilçelerinde cami bünyesinde faaliyet gösteren medrese yapıları olarak öne çıkıyor.
Günümüzde bu yapıların çoğu fiziksel olarak ayakta olmasa da, Rize’nin eğitim ve dini hayatında önemli bir yere sahip oldukları biliniyor.
