Osmanlı Devleti döneminde Anadolu’daki idari yapı günümüzden oldukça farklıydı. O yıllarda bugünkü Türkiye toprakları üzerinde toplam 33 vilayet bulunuyordu. Bu vilayetlerden yalnızca 15’i, günümüzde Türkiye sınırları içinde yer alıyordu. İstanbul, Edirne, Bursa, Ankara, Sivas, Kastamonu, Trabzon, Aydın, Konya, Adana, Erzurum, Elazığ, Diyarbakır, Bitlis ve Van bu vilayetler arasındaydı. Zaman içerisinde bu 15 vilayetin sınırları yeniden şekillendi ve Cumhuriyet döneminde yapılan idari düzenlemelerle birlikte vilayet sayısı kademeli olarak artarak bugünkü 81 il yapısına ulaşıldı.
Türklerin Anadolu’ya yerleşmesinden Cumhuriyet’in ilanına kadar geçen uzun süreçte, bölgenin siyasi ve idari sınırları sık sık değişime uğradı. Özellikle 1900’lü yılların başında Osmanlı Devleti’nin Anadolu’daki idari yapısı, günümüz haritasından oldukça farklıydı. Ancak zamanla yapılan düzenlemeler sonucunda Osmanlı dönemindeki sınırlı sayıdaki vilayet, bugünkü il sisteminin temelini oluşturdu.
Osmanlı döneminde şehir ve vilayet isimleri incelendiğinde dikkat çekici bir kültürel çeşitlilik göze çarpar. İmparatorluğun çok uluslu yapısı nedeniyle yerleşim yerleri Rumca, Ermenice, Arapça, Farsça ve Türkçe kökenli isimler taşıyordu. Bu isimlerden bazıları yüzyıllar boyunca değişmeden günümüze kadar ulaşırken, bazıları ise zamanla tamamen farklı adlarla anılmaya başlandı. Günümüzde hâlâ kullanılan pek çok il adı, Osmanlı döneminden miras kalan bu tarihsel geçmişin izlerini taşımaktadır.
İŞTE BAZI İLLERİN OSMANLI DÖNEMİNDEKİ İSİMLERİ:
Adana: Erdena, Edene, Ezene, Azana
Adıyaman: Hüsnü Mansur
Afyonkarahisar: Karahisar, Karahisar-ı Sahib
Ağrı: Şorbulak, Karakilise, Karaköse
Amasya: Amasia
Aksaray: Aksaray
Ankara: Ancyra, Angora
Antalya: Antaliye, Adalya
Ardahan: Ardahan
Artvin: Livane
Aydın: Aydın
Balıkesir: Karesi
Bartın: Oniki Divan
Batman: İluh
Bilecik: Bilecik
Bingöl: Çapakçur
Bitlis: Bitlis
Bolu: Bol Uluğ
Burdur: Terkemiş
Bursa: Hüdavendigâr
Çanakkale: Kale-i Sultaniye
Çankırı: Kengiri
Çorum: Çorumlu
Denizli: Tonguzlu
Diyarbakır: Diyar-ı Bekir
Düzce: Konsapa, Konurabad
Edirne: Edrinus, Edrune, Edrina, Endriye, Edrene
Elazığ: Mamurat al-Aziz, Elaziz
Erzincan: Erzingan, Ezirgan
Erzurum: Erzenü’r-Rum
Eskişehir: Sultanönü
Gaziantep: Ayntab
Giresun: Kerasun
Gümüşhane: Canca
Hakkari: Çölemerik
Hatay: Hattena
Iğdır: Iğdır
Isparta: Hamidabad
İstanbul: Konstantinopolis, Konstantiniyye, Dersaadet, İslambol, Payitaht
İzmir: İzmir
Kahramanmaraş: Maraş
Karabük: Safranbolu
Karaman: Larende
Kars: Kars
Kastamonu: Kastamonu
Kayseri: Kayseriyye
Kırşehir: Kırşehir
Kilis: Ekrad-ı Kilis
Kırıkkale: Kırıkkilise
Konya: Konya
Kütahya: Germiyan İli
Malatya: Melitene, Malatiyye, Vilayet-i Malatya
Manisa: Saruhan, Mağnisa
Mardin: Mardin
Mersin: İçel
Muğla: Menteşe
Muş: Muş
Nevşehir: Muşkara
Niğde: Niğde
Ordu: Bucak
Osmaniye: Cebelibereket
Rize: Rize
Sakarya: Adapazarı
Samsun: Amisos
Siirt: Sgerd
Sinop: Ceziretü’l-Uşşak, Sinap
Sivas: Danişment İli, Eyalet-i Rum, Eyalet-i Sivas
Şanlıurfa: Ruha, Orhay, Urfa
Şırnak: Şirnah
Tekirdağ: Tekfurdağı
Tokat: Dokat, Darü’n-Nusret, Darü’n-Nasr
Trabzon: Trabzon
Tunceli: Dersim Livası, Dersim
Uşak: Uşşak
Van: Tuşba
Yalova: Yalakabad
Yozgat: Bozok
Zonguldak: Zonguldak
