Zekat, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli bir mal varlığına sahip olan her Müslüman için farz bir ibadettir.
Ancak günümüzde kredi borçları, taksitli ödemeler ve ticari borçlar gibi karmaşık mali durumlar, zekat hesaplamasında bazı kafa karışıklıklarına yol açabiliyor. Özellikle "Zekat taksitle ödenebilir mi?
Borcu olan kişi zekat vermeli mi?" sorusu, arama motorlarında en çok aratılan konuların başında geliyor. İşte Şeyh İbn Baz ve Şeyh İbn Uthaymin gibi önde gelen alimlerin bu konudaki görüşleri...Borcu olan kişi zekat vermeli mi?İslam alimleri arasında bu konuda farklı görüşler bulunsa da, birçok büyük alim borcun zekat yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını ifade etmiştir. Şeyh Abdülaziz ibn Baz ve Şeyh İbn Useymin’e göre, zekat gerektiren mala sahip olan kişi, bu malı elde ettikten sonra üzerinden bir yıl geçmişse, borcu olsa bile zekatını vermekle yükümlüdür.Bu görüşe göre zekat, kişinin sahip olduğu mal üzerinden değerlendirilir.
Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) zekat toplamak için gönderdiği görevlilere, kişilerin borçlarını sorgulamalarını emretmemesi de bu yaklaşımın delilleri arasında gösterilir.
Ayetlerde zekatın mal üzerinden alınmasının emredilmesi, borcun ayrı bir kişisel sorumluluk olarak görülmesi anlamına gelir.Ancak bazı alimler, borcun ödeme zamanı gelmişse ve kişi borcunu ödemek istiyorsa, öncelikle borcun kapatılması gerektiğini belirtir.
Bu durumda borç ödendikten sonra kalan miktar nisap seviyesine ulaşıyorsa, zekat bu kalan mal üzerinden hesaplanır.Borç zekat hesabını nasıl etkiler?Borçlu olmak tek başına zekat vermemek için yeterli bir gerekçe sayılmaz. Özellikle kişinin elinde nisap miktarına ulaşan mal bulunuyorsa ve bu mal üzerinden bir yıl geçmişse, zekat farz kabul edilir.Ancak kişi borcunu yıl dolmadan nakit olarak öderse, borca harcanan miktar zekat hesabına dahil edilmez.
Bir yılın sonunda elde kalan ve nisap miktarına ulaşan kısım üzerinden zekat verilir.Zekat taksitle ödenebilir mi?Zekat ibadetinin asıl olanı, vacip olduğu anda ödenmesidir.
Ancak alimlerin görüşlerine göre, kişinin maddi planlaması veya dağıtım yöntemi açısından zekatı taksitli şekilde vermesi mümkündür.
Yani zekat tek seferde ödenebileceği gibi, belirli bir süreye yayarak parça parça da verilebilir.Burada dikkat edilmesi gereken nokta, zekatın geciktirilmemesi ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmasının sağlanmasıdır.
Eğer kişi zekatı geciktirmeden, sorumluluğunu yerine getirecek şekilde planlıyorsa, taksitle ödeme caiz görülmektedir.Borcum servetimden fazlaysa zekat düşer mi?Alimlerin daha doğru kabul edilen görüşüne göre, elinizdeki malın üzerinden bir yıl geçmişse ve bu mal nisap miktarından fazlaysa, borcunuza bakılmaksızın zekatını vermeniz tavsiye edilir. Çünkü zekat, eldeki malın bereketlenmesine vesile olur.Taksitle ödenen borçlar zekattan düşülür mü?Eğer borç uzun vadeli (taksitli) ise, o yıl ödenmesi gereken miktar düşüldükten sonra kalan sermaye üzerinden zekat hesaplanır.
Ancak eldeki nakit sermaye zekat verme zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.Hz.
Osman’ın (r.a.) bu konudaki sözü nedir?Hz.
Osman (r.a.), "Bu ay zekat ayıdır; borcu olan borcunu ödesin" buyurarak, vadesi gelmiş borçların zekattan önce kapatılmasının önemine işaret etmiştir.
