DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Laz böreğinin kökenine ilişkin tartışmalar hakkında açıklama yaptı. Yunanistan’da “Galaktoboureko” adıyla tanıtılan tatlının Laz böreğiyle ilişkilendirilmesini değerlendiren Karal, ortak mutfak kültürlerinin bulunabileceğini ancak yöresel ürünlerin tarihsel ve kültürel kimliğinin göz ardı edilemeyeceğini söyledi.
Karal, “Rize’nin, Artvin’in ve Doğu Karadeniz’in asırlık lezzeti Laz böreğini başka bir mutfağın ürünü gibi sunmaya çalışmak, kültürel mirasa saygıyla bağdaşmaz. Laz böreği Karadeniz’in hafızasıdır, kimliğini değiştiremezsiniz” dedi.
“LAZ BÖREĞİNİN ADRESİ DOĞU KARADENİZ’DİR”
Laz böreğinin yalnızca bir yemek tarifi olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Karal, tatlının bölgenin kültürünü ve toplumsal hafızasını kuşaktan kuşağa aktardığını ifade etti.
Karal şunları söyledi:
“Laz böreği adını da ruhunu da Karadeniz’den alır. Hikâyesiyle de Karadeniz’indir. Rize’mizin, Artvin’in ve bölgemizin evlerinde nesilden nesile aynı özenle yapılan bu tatlı, sadece bir tarif değil; bir kültürün, bir hafızanın ve bir kimliğin taşıyıcısıdır.”
Karal, Laz böreğinin başka bir mutfağın ürünüymüş gibi sunulmasının tarihsel gerçeklerle bağdaşmadığını savundu.
“ORTAK MUTFAK OLABİLİR, KÜLTÜREL KİMLİK İNKÂR EDİLEMEZ”
Akdeniz ve Balkan coğrafyasında benzer yemek ve tatlıların bulunmasının doğal olduğunu belirten Karal, tarih boyunca farklı toplumların mutfaklarının karşılıklı olarak birbirinden etkilendiğini söyledi.
Bu kültürel etkileşimin, bir ürünün belirli bir bölgede yüzyıllardır yaşatılan kimliğinin ortadan kaldırılmasını haklı göstermeyeceğini ifade eden Karal, şöyle devam etti:
“Ortak mutfak kültürleri olabilir. Benzer lezzetler farklı coğrafyalarda ortaya çıkabilir. Ancak bu durum, Doğu Karadeniz’de yüzyıllardır yaşatılan bir kültürel değerin kimliğinin değiştirilmesini haklı göstermez.”
COĞRAFİ İŞARET VE ULUSLARARASI TESCİL ÇAĞRISI
Karal, yöresel ürünlerin yalnızca üretilmesinin kültürel mirası korumak için yeterli olmadığını belirtti.
Laz böreğinin yanı sıra Anzer balı, Rize çayı ve Karadeniz’e özgü diğer ürünlerin bilimsel çalışmalarla belgelenmesi gerektiğini söyleyen Karal, coğrafi işaret ve uluslararası tescil süreçlerinin hızlandırılmasını istedi.
Karal, yöresel ürünlerin dünya çapında doğru kaynak üzerinden tanıtılmasının önemini şu sözlerle anlattı:
“Kültürel miras, korunmadığında zamanla başkalarının sahiplenme girişimlerine açık hâle gelir. Bu nedenle kendi değerlerimize önce biz sahip çıkmalı, onları gelecek nesillere aynı özgünlüğüyle aktarırken dünyanın da bu zenginliği doğru kaynaktan tanımasını sağlamalıyız.”
