İzmir Planlama Ajansı’nın “İzmir’de Orman Yangını Riskinin Mekansal Analizi” başlıklı çalışması, kentte artan yangın tehlikesini bilimsel verilerle gözler önüne serdi. Rapora göre, iklim değişikliği, artan sıcaklık, kuraklık ve insan kaynaklı baskılar, yangınların sıklığını ve etkisini önemli ölçüde artırdı.
CBS ve AHS destekli model uygulandı
Çalışmada, Çok Kriterli Karar Analizi yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci , Coğrafi Bilgi Sistemleri ile entegre edilerek kullanıldı. İzmir’e özgü geliştirilen modelde, orman örtüsü, sıcaklık, nem, rüzgâr, eğim, bakı, tarım ve yerleşim alanlarına yakınlık gibi parametreler değerlendirilerek yangın riski analiz edildi.
İzmir’in üçte biri yüksek risk grubunda
Analiz sonucunda hazırlanan yangın risk haritasına göre, İzmir’in yüzölçümünün yüzde 43’ü orta riskli, yüzde 33’ü yüksek riskli ve yüzde 7’si çok yüksek riskli alanlar olarak belirlendi. Kızılçam ormanlarının bulunduğu, eğimli ve sıcak alanların yanı sıra tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu bölgeler en riskli alanlar arasında yer aldı.
Son yangınlar risk haritasıyla örtüşüyor
Haziran 2025’te yaşanan Mordoğan, Foça (Yeniköy), Gaziemir-Buca ve Seferihisar’daki büyük yangınlar, risk haritasındaki yüksek tehlike alanlarıyla büyük ölçüde örtüştü. Bu bulgu, oluşturulan modelin sahadaki durumu doğru yansıttığını ortaya koydu.
Kritik altyapılar da risk altında
Hazırlanan risk haritası doğrultusunda 250 metrelik tampon bölge tanımlanarak, yangının ilk etapta yayılabileceği “etki alanları” belirlendi. Bu alanlar ile yapılaşmalar, eğitim ve sağlık gibi kritik altyapılar çakıştırılarak, yangına karşı en savunmasız bölgelerin tespiti sağlandı. Elde edilen veriler, öncelikli müdahale ve planlama süreçleri için rehber niteliği taşıyor.
İZPA tarafından hazırlanan yangın risk haritası sabit değil, çevresel koşullar ve yanan alanların güncel durumları dikkate alınarak belirli aralıklarla yenileniyor. Yangından etkilenmiş bölgelerde risk sıfırlanırken, çevredeki alanların durumu yeniden analiz edilerek risk dağılımı sürekli güncelleniyor.
