Türkiye’nin tahıl ambarı Konya’da buğday üretimi tehlikede. Kuraklık, zirai don ve yanlış destekleme modeli nedeniyle hem verim hem kalite düştü. Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, rekoltenin 1 milyon tona yakın azalacağını belirtti.
Kuraklık ve don hasadı vurdu
Yılda ortalama 2,5 milyon ton buğday üretilen Konya Ovası’nda hububat hasadının sonuna gelinirken tablo iç açıcı değil. Kurak geçen kış ayları ve ilkbaharda yaşanan don olayları, çiftçiyi olumsuz etkiledi. Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, yaşanan süreci şöyle değerlendirdi:
“Ülkemiz bu yıl bir don yaşadı. Bu don yaklaşık 3 gece sürdü. Hem meyvede hem hububatta çok büyük zararlara yol açtı. İlkbaharda, suyu olan bazı çiftçiler yerlerini sürüp yerine yeşil mahsul ekti, olmayanlar da öylece kaldı.”
Kalite düştü, fiyat geriledi
Yağış azlığı ve sıcak havaların etkisiyle hem verim hem ürün kalitesi düştü. Sulama imkânı olan bölgelerde dahi bazı hububat türleri soğuktan ciddi zarar gördü.
“Verim iyi gibi görünüyor ama proteini, glüteni, enerjisi gibi şeyleri düşük çıkıyor, düşük çıkınca da borsalarda 12 liraya kadar buğday satılıyor. Bunun sebebi 3 bin 500 lira olarak açıklandı ama buğdayın değeri 2’nci sınıftan, 3’üncü sınıfa düştü.”
“Çiftçinin yapabileceği bir şey kalmadı”
Üretici tüm imkanlarını kullansa da doğa şartlarına karşı çaresiz kaldı. Kavuneker, çiftçinin emeğinin karşılığını alamadığını vurguladı:
“Çiftçinin yapabileceği bir şey yok. Herkes suyunu, gübresini, ilacını verdi. Elinden gelen bakımları yaptı. Hava şartlarından dolayı tanelerde cılızlık ve proteinlerde düşük oldu. O yüzden fiyatlarda düşüş var.”
Destekleme modeli çiftçiyi dışladı
Kavuneker, devletin uyguladığı yeni destekleme modelinin çiftçiye yeterince fayda sağlamadığını da dile getirdi:
“Bu yıl destekleme modeli de değişti ama bu model yanlış bir model oldu. Çünkü dekar başına destek verdiler. Çoğu yerlerde, çiftçi tarlasını kiraya veriyor ama ÇKS’sini (Çiftçi Kayıt Sistemi) vermiyor. Öyle olunca da çiftçi bundan yararlanamıyor
Rekolte hedefi tutmayabilir
Geçen yıl yaklaşık 2,5 milyon ton buğday üretimi yapılan Konya Ovası’nda, bu yıl hedef 1,5 ila 1,8 milyon ton arası. Ancak Kavuneker’e göre bu rakamlara ulaşmak bile zor:
“Türkiye genelinde yaklaşık 3-4 milyon ton bir düşüş var. Konya'mızda da bu yaklaşık 500 bin ile 800 bin veya 1 milyon ton arasında değişiyor. Geçen yılki üretimimiz bizim yaklaşık 2,5 milyon tondu. Bu sene 1 milyon 500 bin veya 1 milyon 800 bin öngörüyoruz. Ama ben bunun da olacağını sanmıyorum. Çünkü hasat bitmek üzere.”
