Güney Kore'de, teknoloji devlerinden Samsung'da çalışan işçilerin hak mücadelesi büyük bir direniş hareketine dönüşerek, hükümeti de harekete geçirmeye zorladı. Samsung Electronics'te çip üreten işçilerin, şirketin büyük kazançlarından faydalanma talebi, otomotiv, çelik ve gemi üretimi gibi birçok sektörde ardı ardına grevlerin patlak vermesine yol açtı.
Hyundai'de Grev Eylemleri
Güney Koreli otomotiv devi Hyundai Motors'ta işçilerin toplu sözleşme görüşmelerinin tıkanması ve robotların iş gücünün yerini almasına yönelik endişeleri doğrultusunda, Kore Metal İşçileri Sendikası (KMWU) tarafından örgütlenen iş bırakma eylemleri sürüyor. Bu süreç, 15 Temmuz'dan bu yana kademeli bir şekilde başladı ve 20-22 Temmuz ile 29-31 Temmuz tarihlerindeki grevlerin ardından şimdi de dördüncü tur eylemlere geçildi. Çarşamba günü, iki vardiyada dört saat boyunca iş bırakan işçiler, grevlerini bugün ve yarın da sürdürecekler. Sendika, işçilerin maaşlarına net 100 dolarlık bir zam talep ederken, şirketin yıllık kârının yüzde 30'unun performans primi olarak dağıtılmasını istiyor. Ayrıca sendika, saatlik ücret sisteminin yerine sabit aylık maaş sisteminin getirilmesini de talep etmektedir.
Samsung’un Etkisi
Hyundai Motors işçileri tarafından gerçekleştirilen grevler, Mayıs ayında Samsung Electronics'te çalışan yaklaşık 50 bin işçinin 18 günlük grev tehdidi sonrasında şirketin geri adım atması neticesinde başlayan toplumsal itirazların son örnekleri arasında yer alıyor. Samsung ile çalışanlar arasında, yapay zekâ ile elde edilen yarı iletken gelirlerinin paylaşımında yaşanan gerilimin sonucunda hükümetin devreye girmesi ile sendika, 80 bin çalışan için 400 bin dolarlık bir rekor ikramiye açıklamıştı. Samsung işçileri tarafından elde edilen bu tarihi kazanım, Güney Kore’deki sendikal hareketliliğin artmasına zemin hazırlamakta. Telekomünikasyon şirketi LG Uplus ve gemi üreticisi HD Hyundai Heavy Industries de, işletme kârının en az yüzde 30'unun performans ikramiyelerine ayrılması talebinde bulunuyor.
Diğer Sektörlerdeki Grevler
Ülkede yaşanan grev dalgası giderek diğer sektörlere de yayıldı. Kia ve Renault Korea otomobil üreticilerinde çalışan işçiler, sendikanın Ulusal İşçi İlişkileri Komisyonu'nda ücret müzakerelerinin durdurulmasının ardından greve gitme kararı aldı. Ayrıca, çelik üretiminde faaliyet gösteren Posco’da sendika, toplu sözleşme masasının çökmesinin ardından 6 Ağustos’ta Komisyon’un önüne çıkmayı planlıyor. Gemi inşa sektöründe faaliyet gösteren HD Hyundai Heavy Industries (HHI) ve Hanwha Ocean’da da, ücret ve toplu sözleşme müzakereleri sona ermediği için sorunlar devam etmekte. Yapay zeka ve otomasyon teknolojilerindeki hızlı değişim, işverenler için yeni tehditler doğururken, hükümetin artan sendikal hareketlilik karşısında çalışma yasalarında kapsamlı reformlar için kolları sıvadığı görülüyor.
Çalışma Reformları ve Yeni Politika Yaklaşımları
Güney Kore İstihdam ve Çalışma Bakanlığı, "emek merkezli gerçek büyüme" sloganı altında yeni işyeri güvenliği ve işçi haklarına yönelik politikalarını açıklamış durumda. İş bulma sürecindeki gençlerden, güvencesiz işlerde çalışan emekçilere kadar geniş bir yelpazeye hitap eden yeni iş gücü politikaları belirleniyor. Çalışma Bakanı Kim Young-hoon, bu reformların en önemli amacının, saygılı iş ortamlarının oluşturulması ve daha önce korunmayan tüm çalışanları kapsayan bir sosyal güvenlik ağı inşa etmek olduğunu ifade etti.
Gençlere Yönelik Destek Artışı
Belirlenen yeni reformlarla beraber iş arayan gençler için özel destek artırılması planlanmaktadır. Bu kapsamda, ilk kez iş arayanlar için yeni bir sistemin kurulması öngörülüyor. Gençler, iş bulma, eğitim ve deneyim kazanma süreçlerinde daha fazla destek alacaklar. Ayrıca, iş arama ödeneklerinin miktarının da yükseltilmesi hedefleniyor. Dikkat çekici bir diğer husus ise, güvencesiz işçiler konusunda atılacak adımlar. Kuryeler, platform işçileri ve serbest çalışanlar gibi yaklaşık 8,7 milyon kişinin koruma altına alınması için yeni bir yasa taslağı hazırlanıyor. Bu yasanın yılsonuna kadar yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yasal Düzenlemelerde Genişleme
5'ten az çalışanı bulunan küçük iş yerleri için de İş Kanunu'nun düzenli olarak uygulanması gündeme gelecek. Hükümet ayrıca, sorunlu şirketlerin denetimlerini sıkılaştırmayı planlıyor. Emeklilik yaşı ve eşit işe eşit ücret gibi konular da kapsamda tartışma masasına yatırılacak. Samsung Electronics'in performans primleri ve Honam yarı iletken tesisleri gibi konulardaki artan anlaşmazlıklar üzerine, şirket yatırımları ile teşvik primlerinin toplu pazarlık kapsamına ne şekilde alınabileceği hakkında detaylı bir rehber, bu ay içinde açıklanması planlanıyor. Bu çerçevede, mart ayında kabul edilen "Sarı Zarf Yasası" sonrası oluşan kargaşanın önüne geçilmesi amaçlanıyor. Hükümet, giderek artan yapay zeka, yaşlanan nüfus ve büyüyen eşitsizlik sorunları karşısında harekete geçtiğini belirtiyor. Ayrıca, sosyal yardım yönetimini otomatikleştirmek ve mezuniyetten emekliliğe kadar iki milyon vatandaşa kesintisiz iş desteği sağlamak amacıyla "Yapay Zekâ İstihdam Merkezim" uygulaması gelecek yıl başlatılacak.
