Avrupa, yenilenebilir enerji kaynaklarını çeşitlendirmek adına ezber bozan bir teknolojik adımı hayata geçirdi. İsviçreli girişim Sun-Ways tarafından geçen yıl Val-de-Travers bölgesindeki Buttes köyünde başlatılan dünyanın ilk güneş enerjili demiryolu projesi, ilk yılını başarıyla tamamladı.
Faal durumdaki bir demiryolu hattının rayları arasına yerleştirilen fotovoltaik panellerle yürütülen üç yıllık pilot uygulamanın ilk yıl sonuçları, beklentilerin de üzerine çıktı.
Toplam 18 kWp gücünde 48 güneş panelinin kullanıldığı sistem, doğaya hiçbir ek yük getirmeden atıl alanları enerji santraline dönüştürdü.Güneş panelleri normal şartlarda en yüksek verimliliği yakalamak amacıyla güneş açısına göre belirli bir eğimle kuruluyor.
Demiryolu hatlarında ise panellerin rayların arasına tamamen düz bir şekilde serilmesi gerekiyor. Şirket yetkilileri, bu düz yerleşim modelinin enerji üretiminde yaklaşık yüzde 10'luk bir kayba neden olduğunu kabul etse de, pilot proje ilk yılında tam 16 bin kilovatsaat (kWh) elektrik üretmeyi başardı.
Bu enerji miktarı, elektrikle ısınan ortalama bir Birleşik Krallık hanesinin tüm bir yıllık enerji ihtiyacını tek başına karşılayabiliyor.Girişimin geleceğe yönelik vizyonu ise oldukça büyük. İsviçre’nin 5 bin 317 kilometrelik demiryolu ağının tamamının bu panellerle donatılması durumunda yılda yaklaşık 1 teravatsaat (TWh) elektrik üretilebileceği hesaplanıyor.
Bu da İsviçre gibi sanayileşmiş bir ülkenin toplam elektrik tüketiminin tek başına yüzde 2'sini karşılamak anlamına geliyor.Demiryolu hatlarının yüksek hız ve tonajlı yüklere maruz kalması, başlangıçta bazı güvenlik endişelerini beraberinde getirmişti.
Uluslararası Demiryolları Birliği (UIC), panellerde oluşabilecek mikro çatlakların, ani yangın risklerinin ve güneş yansımalarının makinistlerin görüşünü olumsuz etkileyebileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu.
Sun-Ways bu riskleri bertaraf etmek için standart çatılarda kullanılanlardan çok daha dayanıklı modeller tasarladı.
Makinistlerin gözünü almayan özel parlama önleyici filtreler geliştirilirken, panellerin üzerine yerleştirilen sensörlerle anlık performans takibi sağlandı.
Raylardaki toz ve kiri temizlemek içinse trenlerin arkasına monte edilen özel fırça sistemleri devreye sokuldu. Şirket, bir yıl boyunca sistemin "kusursuz" çalıştığını ve ekstra bir bakıma ihtiyaç duymadığını açıkladı.İsviçre'deki bu başarının ardından projenin küresel çapta yayılması için düğmeye basıldı.
Sun-Ways, İtalya'nın ulusal demiryolu altyapı işletmecisi Rete Ferroviaria Italiana (RFI) ile doğrudan temas halinde olan İtalyan bir ortakla iş birliği anlaşması imzaladı. Önümüzdeki aylarda İtalya'daki rayların arasına da güneş panellerinin döşenmesine başlanacağı bildirildi.
Avrupa'nın yanı sıra Asya pazarına da açılan şirket, Güney Kore hükümetinden resmi onay aldıklarını; Hollanda, Çin, Hindistan ve Singapur'daki yerel şirketlerle de yeni hat projeleri için masada olduklarını duyurdu. Şu an üretilen elektrik doğrudan şehir şebekelerine aktarılırken, bir sonraki aşamada enerjinin doğrudan trenlerin katener hatlarına verilmesi hedefleniyor.
