Türkiye genelinde binlerce vatandaşı yakından ilgilendiren staj ve çıraklık sigortası konusunda gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çevrildi. AK Parti kurmayları, 1999 öncesi staj girişi olanların emeklilik başlangıç taleplerine ilişkin yürütülen teknik çalışmanın detaylarını ve yasal süreci değerlendirdi.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından, staj ve çıraklık döneminde yapılan sigortanın başlangıç sayılıp sayılmayacağı konusu gündemdeki yerini koruyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile AK Parti grubunun, 1999 öncesi staj ve çıraklık girişi bulunan vatandaşların talepleri üzerine yürüttüğü değerlendirme süreci hakkında yeni bilgiler paylaşıldı. Meclis kulislerine yansıyan bilgilere göre; söz konusu taleplerin “eğitim süreci” ile “fiili çalışma” arasındaki yasal ayrım çerçevesinde ele alındığı belirtildi.
‘Eğitim ve İstihdam Ayrımı’ Vurgusu
AK Parti kaynaklarından edinilen bilgilere göre, staj ve çıraklık mağduriyeti olarak adlandırılan süreçle ilgili hükümetin tavrı, mevcut sosyal güvenlik mevzuatına dayanıyor. Yapılan değerlendirmelerde, staj ve çıraklık döneminde ödenen primlerin “kısa vadeli sigorta kolları” (iş kazası ve meslek hastalığı) kapsamında olduğu, emekliliğe esas teşkil eden “uzun vadeli sigorta kolları” (malullük, yaşlılık ve ölüm) ile karıştırılmaması gerektiği vurgulandı.
Yetkililer, 1999 öncesi staj girişi olanların borçlanma yoluyla sigorta başlangıcını geri çekme taleplerinin, aktüeryal dengeleri ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini riske atabileceği gerekçesiyle şu an için yeni bir yasa teklifi kapsamında olmadığını ifade etti. Ancak, kadın çalışanlar için doğum borçlanması yoluyla staj tarihinin sigorta başlangıcına esas alınması gibi mevcut hakların devam ettiği hatırlatıldı.
Torba Yasa’da Yer Alacak mı?
Kamuoyunda “Torba Yasa” olarak bilinen yeni yargı ve ekonomi paketlerinde staj düzenlemesinin yer alıp almayacağı sorusu da yanıt buldu. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerinden alınan bilgilere göre, şu an için meclis gündemine getirilen kanun tekliflerinde genel bir staj ve çıraklık affı veya başlangıç saydırma maddesi bulunmuyor. Hükümet kanadı, konunun bir “mağduriyet”ten ziyade “statü farkı” olduğu görüşünü koruyor.
Uzmanlar, stajyer ve çırakların o dönemde “öğrenci” statüsünde olduklarını ve adlarına sadece sağlık primi yatırıldığını belirterek, emeklilik hakkı için fiili çalışma gün sayısının ve uzun vadeli primlerin esas alındığına dikkat çekiyor.
