Bel ve boyun fıtığı nedeniyle çalışma gücünü ciddi oranda kaybeden sigortalılar için malulen emeklilik imkânı bulunuyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatına göre, belirli sağlık ve prim şartlarını sağlayan vatandaşlar yaş şartı aranmaksızın emekli maaşı alabiliyor. Özellikle ileri derece disk hernisi nedeniyle fiziksel hareket kabiliyeti kısıtlanan ve meslekte kazanma gücünü büyük ölçüde yitiren kişiler için bu hak önemli bir sosyal güvence sunuyor.
Halk arasında “anında emeklilik” olarak bilinen uygulama, her bel veya boyun ağrısını kapsamıyor. Malulen emeklilik için ciddi ve kalıcı iş gücü kaybının resmi sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi gerekiyor.
Yüzde 60 İş Gücü Kaybı Şartı
Malulen emeklilikte en kritik kriter, çalışma gücü kaybı oranı. SGK tarafından yetkilendirilen tam teşekküllü devlet ya da üniversite hastanelerinde yapılan değerlendirme sonucunda, sigortalının meslekte kazanma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiğinin sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi gerekiyor.
İleri seviye bel ve boyun fıtığı vakalarında;
Cerrahi müdahaleye rağmen iyileşmeyen durumlar
Fizik tedaviye rağmen kalıcı fonksiyon kaybı
Sinir hasarına bağlı güç ve hareket kaybı
gibi bulgular, maluliyet açısından güçlü delil sayılıyor. Hazırlanan sağlık kurulu raporu SGK Sağlık Kurulu tarafından inceleniyor ve onaylanması halinde maaş bağlama süreci başlatılıyor.
1800 Gün Prim ve 10 Yıl Sigortalılık Şartı
Tıbbi koşulların yanı sıra yasal prim şartlarının da sağlanması gerekiyor. Buna göre malulen emeklilik için:
En az 10 yıllık sigortalılık süresi
Toplam 1800 gün (5 yıl) prim ödemesi
şartı aranıyor.
Ancak bel veya boyun fıtığına bağlı ağır sinir hasarı nedeniyle kişinin “başkasının sürekli bakımına muhtaç” hale gelmesi durumunda 10 yıllık sigortalılık şartı kaldırılıyor. Bu özel durumda yalnızca 1800 gün prim ödemesi yeterli kabul ediliyor.
Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?
Malulen emeklilik başvurusu yapmak isteyen sigortalılar, bağlı bulundukları Sosyal Güvenlik Merkezi’ne şahsen başvurarak “maluliyet tespiti” talebinde bulunuyor. SGK, başvuru sahibini yetkili devlet veya üniversite hastanesine resmi yazıyla sevk ediyor.
Özel hastanelerden alınan eski tarihli raporlar geçerli sayılmıyor. Sevk işleminin mutlaka SGK üzerinden yapılması gerekiyor. Hastanede düzenlenen sağlık kurulu raporu doğrudan SGK Sağlık Kurulu’na gönderiliyor ve nihai karar burada veriliyor.
Her Fıtık Vakası Emeklilik Getirmiyor
Uzmanlar, sıradan bel ve boyun ağrılarının ya da hafif düzeydeki fıtıkların malulen emeklilik için yeterli olmadığını vurguluyor. Esas belirleyici unsur, çalışma gücündeki kalıcı ve ciddi kayıp oranı oluyor.
Bel ve boyun fıtığı nedeniyle çalışamaz hale gelen sigortalılar için 1800 gün primle ve yaş şartı olmadan emeklilik imkânı önemli bir hak sunarken, başvuru sürecinin dikkatle ve resmi prosedüre uygun şekilde yürütülmesi büyük önem taşıyor.
