Yüksek faiz döneminde hızla büyüyen fon piyasasında manipülasyon tartışması büyüyor.
Borsa İstanbul'da bazı hisselerde yüzde 1000'i aşan yükselişler ve bu hisseleri portföylerinde yoğun biçimde taşıyan fonların olağanüstü getirileri, sektörün kendi içinden de tepki çekmeye başladı.
Büyük yatırım fonlarını yöneten bazı portföy yöneticileri, diğer fonların şüpheli ve koordineli işlemlerle hisselerde yapay fiyat hareketleri oluşturduğu iddiasıyla Sermaye Piyasası Kurulu'ndan (SPK) müdahale istedi.
Bloomberg'e konuşan beş fon yöneticisi, manipülasyonla mücadelede daha ağır yaptırımlar uygulanması ve bazı yatırım araçlarının serbest fonların faaliyetlerinin sınırlandırılması dahil daha sıkı önlemlerin desteklendiğini söyledi.
Bazı önerilerin SPK, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurumlarıyla yapılan toplantılarda da gündeme geldiği belirtildi.
YATIRIMCI SAYISI ARTTI Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) verilerine göre fonlardaki yatırımcı sayısı son bir yılda 5,63 milyondan 5,97 milyona, fonların piyasa değeri ise 6,60 trilyon liradan 10,64 trilyon liraya ulaştı.
Fonların yönettiği varlıkların hızla büyümesi, özellikle fiili dolaşımı düşük hisselerde fonların fiyat oluşumu üzerindeki etkisini de tartışmaya açıyor.
Son yıllarda bazı hisselerde görülen yüzde 1000'i aşan olağanüstü yükselişler dikkat çekiyor.
Sektördeki bazı yatırımcı ve fon yöneticileri, düşük likiditeli hisselerde oluşan fiyatların, bu hisseleri yüksek ağırlıklarla taşıyan fonların getirilerini de olağanüstü seviyelere çıkarıyor.
Böyle bir yapıda hisse fiyatları yükseldikçe fonların getirisi artıyor, yüksek getiri fonlara yeni yatırımcı ve para girişini teşvik ediyor.
Fon büyüdükçe yatırım yaptığı hisselerde kullanabileceği kaynak da artıyor.
MSCI PEŞ PEŞE UYARDI Küresel fonlar ve kurumsal yatırımcılar tarafından referans olarak kullanılan küresel endeks sağlayıcısı MSCI, bazı Türk hisselerinde fiili dolaşım oranlarını şirket bazında gözden geçirebileceğini ve belirli fonların elindeki payları “fiili dolaşım dışı” sayabileceğini bildiren uyarılarda bulundu.
MSCI'ın Türkiye'ye yönelik Haziran ayındaki ilk uyarısı, yıllık Küresel Piyasa Erişilebilirlik Değerlendirmesi'nde geldi.
Kuruluş, Türkiye'nin “bilgi akışı” kriterindeki notunu düşürürken hissedar yapılarında şeffaflık sorunları, açığa satış yasağı ve piyasa kurallarında sık değişiklik yapılmasını eleştirdi. İkinci uyarıda, Türkiye piyasasında bazı küçük ölçekli şirketlerle bağlantılı fon varlıkları üzerinden koordineli işlem ve bozulmuş fiili dolaşım hesaplamalarına ilişkin endişeleri gündeme taşıdı.
Son uyarıda ise yatırım yapılabilirliğe ilişkin endişelerin bulunduğu durumlarda Türk hisselerini şirket bazında değerlendirmeye devam edeceğini bildirdi.
Kuruluş, bireysel hisselerin serbest dolaşımdaki pay oranını gözden geçirebileceğini ve belirli fonların elindeki paylar dahil bazı hissedarları “fiili dolaşım dışı” olarak yeniden sınıflandırabileceğini belirtti.
MSCI, Kasım 2026 Endeks Değerlendirmesi'ne kadar yeterli, somut ve güvenilir ilerleme sağlanmaması halinde Türkiye ve endekslere dahil edilebilecek menkul kıymetlerin nasıl ele alınacağına ilişkin istişare süreci başlatabileceğini duyurmuştu. İKİ ŞİRKET ÖNE ÇIKTI Pusula Yatırım ve Tera Yatırım fon tartışmalarının odağında yer alıyor.
Her iki kurumun yönettiği fonların bazı hisselerde yoğunlaşan pozisyonları, piyasa profesyonelleri arasında tartışma konusu olurken portföylerdeki son değişimler de dikkat çekiyor.
Fintables'ın verilerine göre Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un (TLY) büyüklüğü 266,5 milyar liraya ulaşırken fonun hisse portföyünde belirgin bir yoğunlaşma yaşandı.
Temmuz ayında fonun OZATD'deki (Özata Denizcilik) ağırlığı yüzde 14,30'dan yüzde 34,27'ye yükseldi.
Daha önce fonun en büyük pozisyonlarından biri olan Destek Finans Faktoring'in (DSTKF) ağırlığı yüzde 22,85'ten yüzde 12,02'ye geriledi.
Böylece fonun ağırlık merkezi kısa sürede DSTKF'den OZATD'ye kayarken TLY'nin ilk dört hissesinin portföydeki toplam payı yüzde 64'ü buldu.
Pusula Portföy Hisse Senedi Fonu'nda (PHE) yaklaşık 40,9 milyar lira büyüklüğündeki fon, Temmuz ayında THYAO, AKBNK, YKBNK ve ISCTR gibi Borsa İstanbul'un büyük ve yüksek likiditeli şirketlerindeki pozisyonlarını sıfırlarken ODINE, PASEU, AKSEN, HEDEF ve DSTKF'deki ağırlığını artırdı.
PHE'nin en büyük beş pozisyonu ODINE, PASEU, GUNDG, KTLEV ve HEDEF'ten oluşurken bu hisselerin fondaki toplam ağırlığı yüzde 54'ü aştı.
Böylece Pusula'nın portföyü büyük ve likit BİST hisselerinden çıkarak daha sınırlı sayıdaki hisselerde yoğunlaşan bir yapıya yöneldi.
