Kıdem tazminatı alma süreci, belirli koşulların yerine getirilmesiyle mümkün olmaktadır. İş sözleşmesinin sona ermesiyle birlikte, sigorta başlangıç tarihi ve prim gün sayısı büyük önem taşır. Ayrıca, evlilik durumu gibi nedenlerle de tazminat alınabilmektedir. Aşağıda, kıdem tazminatı almanın detayları yer almaktadır.
Sigorta Giriş Tarihinin Önemi
İşçilerin kıdem tazminatı alabilmesi için sigorta giriş tarihlerinin belirli kurallara uygun olması gerekmektedir. Eğer işçi 08.09.1999 tarihinden önce sigortası yapılmışsa, 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 prim günü doldurulmuş olması halinde herhangi bir yaş şartı aranmaksızın kıdem tazminatı talep edebilir. Ancak eğer işçi 08.09.1999 ile 30.04.2008 tarihleri arasında sigortalı olduysa, bu durumda 25 yıl çalışma süresi ve 4500 prim günü şartını yerine getirmesi gerekecektir. Alternatif olarak, 25 yılı beklemeden 7000 prim günü tamamlanması hâlinde de kıdem tazminatı alınabilir. 01.05.2008 sonrası için ise prim günü şartları 4600 ile 5400 arasında değişiklik arz eder ve bu süre zarfında sigorta girişi olanlar arasında dahi farklı gün sayıları uygulanmaktadır.
Prim Gün Sayılarının Değişimi
1 Mayıs 2008 tarihinden itibaren sigortalı çalışanların prim günü koşulları yıllara göre farklılık göstermektedir. Örneğin, 1 Mayıs - 31 Aralık 2008 tarihleri arasında sigorta girişi olanların 4600 prim gününü doldurması gerekirken, 2009 yılı için bu sayı 4700'e çıkmaktadır. Yine 2010'dan 2015 yılına kadar her yıl bu sayı artış göstermektedir. 1 Ocak 2016 tarihinden sonra ise bu sayı 5400 prim gününe ulaşmaktadır. Bu süreç içerisinde çalışanın tazminat alabilmesi için belirtilen gün sayısını tamamlaması gerekmektedir. Ayrıca, çalışanların işten ayrılma sebeplerinin de tazminat almanın önünde etkili olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.
Farklı Ayrılma Nedenleriyle Tazminat Hakkı
İşten farklı sebeplerle ayrılan çalışanlar için de kıdem tazminatı alma imkanı doğabilir. İşveren, çalışanın "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" maddesi dışında bir nedenle işten çıkarılması durumunda çalışan tazminat talebinde bulunabilir. Öte yandan, resmi tatil günlerinde çalışıp, mesai ücretlerini ya da tatil ücretlerini almadıkları takdirde, işçi bu durumda da kıdem tazminatı talep edebilecektir. Kadın çalışanlar, evlenmeleri sonucu işten ayrıldıklarında bir yıl içinde tazminat alabilirler. Bunun dışında, emeklilik şartlarını sağlayan çalışanların işten ayrılması durumunda da kıdem tazminatı alımı söz konusudur. Erkek çalışanların, askerlik görevleri nedeniyle işten ayrılması durumunda da tazminat hakkı doğmaktadır.
