Rize’de emeklilik sistemiyle ilgili önemli bir değişiklik gündemde. 2008 sonrası sigorta girişi olanlar için emeklilik hesaplamasında “son 3,5 yıl” uygulaması sona eriyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yeni sistemle birlikte emekliliği artık kişinin tüm çalışma hayatını esas alarak belirleyecek.
Rize’de özellikle esnaf ve özel sektör çalışanlarını yakından ilgilendiren düzenleme, emeklilik planlarını kökten değiştirecek.
Son 1.260 Gün Kuralı Kalkıyor
SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre, 1 Ekim 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için emeklilikte son 7 yıl kuralı uygulanmayacak.
Eski sistemde:
Son 7 yıl (2.520 gün) dikkate alınıyor,
Bu sürede en az 1.260 gün hangi statüde prim ödendiyse,
Kişi o statüye göre emekli olabiliyordu.
Bu yöntem özellikle Bağ-Kur’lular için avantaj sağlıyor, son 3,5 yılı SSK’lı geçirerek daha erken emeklilik imkânı sunuyordu. Rize’de küçük esnaf arasında bu yöntem yaygın olarak tercih ediliyordu.
Yeni Sistem: Tüm Çalışma Hayatı Esas Alınacak
2008 sonrası sigortalı olanlar için artık “çoğunluk kuralı” uygulanacak.
Buna göre:
Toplam çalışma hayatının büyük bölümü hangi statüde geçtiyse,
Emeklilik şartları da o statüye göre belirlenecek.
Örneğin Rize’de 20 yıl Bağ-Kur’lu çalışıp son 3,5 yılı SSK’lı geçiren bir kişi, artık SSK şartlarından yararlanamayacak. Çalışma süresinin çoğunluğu Bağ-Kur olduğu için 9.000 prim günü şartına tabi olacak.
Bu değişiklik, özellikle uzun yıllar kendi işini yapıp son dönemde farklı statüye geçen çalışanları doğrudan etkileyecek.
Statü Çakışmalarında Öncelik Sırası
SGK sisteminde birden fazla statü söz konusu olduğunda öncelik sıralaması da önem taşıyor:
Memuriyet (4/1-c) varsa Emekli Sandığı hükümleri geçerli sayılıyor.
Aynı anda SSK ve Bağ-Kur primi varsa, SSK (4/1-a) öncelikli kabul ediliyor.
Kişinin kendi şirketinde kendini SSK’lı göstermesi halinde yatırılan primler geçersiz sayılabiliyor.
Bu durum, Rize’de kendi işletmesini yürüten esnaflar için kritik önem taşıyor.
Rize’de Emeklilik Planları Baştan Yapılıyor
Yeni düzenleme ile birlikte Rize’de çalışanların emeklilik planlarını ilk sigorta girişinden itibaren dikkatli şekilde yapmaları gerekiyor. Uzmanlar, özellikle genç çalışanların statü değişikliği kararlarını uzun vadeli hesaplamalarla değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
Emeklilikte avantaj sağlamak isteyenlerin, çalışma geçmişlerini ve prim dağılımlarını detaylı şekilde incelemesi büyük önem taşıyor. Yeni sistemle birlikte “son 3,5 yıl” formülü tarihe karışırken, emeklilik hesabında artık tüm çalışma hayatı belirleyici olacak.
