Emeklilikte Kritik Tarihler: Yıpranma Payı ve Son 1261 Gün Kuralı Rize’de Çalışanları Yakından İlgilendiriyor
Rize’de emeklilik planı yapan binlerce çalışan için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatındaki iki önemli düzenleme öne çıkıyor. Milyonlarca sigortalıyı ilgilendiren Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) yani yıpranma payı ile son 1261 gün kuralı, emeklilik yaşını ve bağlanacak maaşı doğrudan etkiliyor.
Yıpranma Payı: Emeklilik Yaşı 3 Yıl Öne Çekilebiliyor
Ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan sigortalılar, FHSZ kapsamında normal prim günlerine ek süre kazanabiliyor. Mesleğin risk ve zorluk derecesine göre verilen bu ek günler, emeklilik yaşından düşülüyor. Mevzuata göre yıpranma payı ile kazanılabilecek azami süre 3 yıl (36 ay).
Rize’de özellikle sağlık çalışanları, emniyet mensupları, belediye personeli ve bazı sanayi kollarında çalışan işçiler bu haktan yararlanabiliyor. Ancak yıpranma payından faydalanabilmek için ilgili meslek kolunda en az 10 yıl fiilen çalışma şartı aranıyor.
Uzmanlar, bu sürenin doğru hesaplanmasının emeklilik yaşını ciddi ölçüde öne çekebileceğine dikkat çekiyor.
1261 Gün Kuralı: SSK’dan Emeklilik İmkânı
SGK mevzuatına göre bir sigortalının hangi kurumdan emekli olacağı, son 7 yıllık (2520 gün) prim ödemesine göre belirleniyor. Bu sürede en fazla hangi statüde prim ödenmişse, emeklilik o kurum üzerinden gerçekleşiyor.
Rize’de geçmişte uzun süre Bağ-Kur’lu olarak çalışmış olanlar için kritik uyarı ise şu: Son 1261 günü (yaklaşık 3,5 yıl) SSK’lı olarak geçirmek, emekliliğin SSK üzerinden gerçekleşmesini sağlıyor.
Bu yöntem sayesinde, Bağ-Kur’daki 9000 gün prim şartı yerine SSK’nın daha düşük prim gün sayısıyla emeklilik imkânı ve çoğu durumda daha avantajlı maaş bağlanması mümkün olabiliyor.
Uzmanlar, özellikle esnaflıktan sonra bir işyerinde sigortalı çalışanların bu detayı gözden kaçırmaması gerektiğini belirtiyor.
Borçlanma Haklarıyla Ek Avantaj
Emeklilik planlamasında askerlik ve doğum borçlanması da önemli bir avantaj sunuyor.
Rize’de askerlik borçlanması yapan erkek çalışanlar, askerlikte geçen sürelerini prim gününe saydırarak hem eksik günlerini tamamlayabiliyor hem de bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihini geriye çekebiliyor.
Kadın sigortalılar ise her çocuk için 2 yıl olmak üzere toplam 6 yıla kadar doğum borçlanması yapabiliyor. Bu sayede hem prim günü tamamlanıyor hem de emeklilik tarihi öne çekilebiliyor.
Uzmanlardan Uyarı
SGK uzmanları, emeklilik planlamasının son yıllara bırakılmaması gerektiğini vurguluyor. Yapılan değerlendirmelerde, “Emeklilik sürecinde yasal hakların doğru hesaplanması, özellikle Rize gibi çalışan nüfusun yoğun olduğu illerde sigortalıların hem daha erken emekli olmasını hem de daha yüksek maaş almasını sağlayabilir” deniliyor.
Rize’de çalışanların, emeklilik başvurusu öncesinde hizmet dökümü ve prim günlerini detaylı şekilde inceleyerek uzman görüşü almaları öneriliyor.
