Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) son günlerde artırdığı denetim faaliyetleri, sigorta sisteminde hareketli bir dönemin habercisi oldu. Kurum, fiili çalışma olmadan sigortalı olarak gösterilen kişilere yönelik kapsamlı bir araştırma süreci başlatarak örnek bir denetim gerçekleştirdi. Yapılan incelemeler neticesinde, pek çok sigorta kaydı iptal edilirken, bu kayıtlar üzerinden emeklilik hakkı elde eden kişilerin maaşları da durdurulmaya başlandı. Yetkililer, vatandaşların mağdur olmamaları için sigorta geçmişlerini dikkatli bir şekilde gözden geçirmeleri gerektiğini vurguluyor.
Sahte Sigortalılık Denetimlerinde Neden Artış Var?
SGK'nın denetimlerini sıklaştırmasının arkasındaki ana sebep, sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini sağlamak ve haksız kazançları engellemek olarak ifade ediliyor. Kurum, son yıllarda artış gösteren “naylon sigorta” uygulamalarının hem kamu bütçesine hem de gerçek sigortalılara zarar verdiğini öne sürüyor. Bu doğrultuda geliştirilen yeni denetleme yöntemleri sayesinde, gerçek anlamda çalışmayan ancak bir iş yerinde sigortalı olarak görünen bireyler çok daha hızlı bir şekilde tespit edilmekte.
Yapay zeka destekli risk analiz sistemleri, iş yerlerinden yapılan bildirimler, banka hareketleri, meslek kodları ve prim ödeme düzenlerini eş zamanlı olarak inceleyerek verileri değerlendirmekte. Şüpheli kabul edilen dosyalar detaylı araştırmaya alınarak geçmiş dönemleri de kapsayan incelemeler yapılmakta.
Emekli Maaşları Hızla Durduruluyor
Denetimlerin sonucunda sahte sigortalı olarak tespit edilen kişilerin prim günleri tamamen silinmekte. Bu durum, özellikle emeklilik hakkını bu prim günleri sayesinde elde eden bireyleri doğrudan etkilemekte. SGK, usulsüzlük belirlendiği anda emekli maaşlarını durduruyor ve kişilerin emeklilik statülerini iptal ediyor.
Uzmanlar, birçok kişinin geçmişte gerçekleştirdiği hatalı ya da bilinçsiz başvurular nedeniyle bugün ciddi yaptırımlarla karşılaşabildiğini ifade ediyor. Özellikle yakın akrabalar üzerinden gerçekleştirilen gösterimsel sigorta işlemlerinin denetimlerde öncelikli olarak göz önünde bulundurulduğu belirtiliyor.
Ödemeler Yasal Olarak Talep Ediliyor
SGK'nın uyguladığı yaptırımlar yalnızca emekli maaşlarının kesilmesiyle sınırlı kalmıyor. Sahte sigortalılık süresince kişilere ödenen tüm emekli maaşları ve sağlık masrafları, yasal faiziyle geri talep ediliyor. Bu durum, borç tutarlarının oldukça yüksek rakamlara çıkmasına neden olabiliyor.
Geri ödeme talepleri, bireylere resmi olarak bildirilmekte. Belirlenen süre içerisinde ödemenin gerçekleştirilmemesi durumunda hukuki süreç başlatılıyor. Bu süreçte haciz ve icra işlemleri gibi önlemler devreye girebiliyor.
İşveren ve Çalışanlar İçin Cezai Süreç Harekete Geçiyor
Sahte sigortalılık yalnızca idari bir ihlal olarak ele alınmadığı için, ceza hukuku çerçevesine de giriyor. Gerçek bir çalışma olmaksızın sigorta bildiriminde bulunan işverenler ile bu durumu kabullenen bireyler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmakta. Bu dosyalar, kamu kurumlarına zarar verme ve resmi belgelerde usulsüzlük iddiaları kapsamında incelenmektedir.
İşverenler açısından değerlendirdiğimizde, her iptal edilen sigorta ayı için yüksek miktarda idari para cezası uygulanmakta. Bunun yanında geriye dönük prim borçları ve gecikme faizleri de işverenin sorumluluğuna kalıyor.
Vatandaşlar İçin Önemli Uyarılar Yapılıyor
SGK yetkilileri, özellikle emekliliğe yaklaşan vatandaşların hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmeleri gerektiğinin altını çiziyor. Çalışılan dönemlerin sigortalı gösterilmesi, ilk bakışta avantajlı gibi görünse de uzun vadede ciddi mağduriyetlere yol açabiliyor. Kurum, hatalı veya şüpheli durumların erkenden tespit edilmesiyle geri dönüşü olmayan yaptırımların önüne geçilebileceğini belirtiyor.
Uzmanlar ayrıca, “nasıl olsa denetlenmez” düşüncesiyle yürütülen işlemlerin artık çok daha kolay tespit edildiğini ve teknolojik denetimlerin insan hatasının etkisini önemli ölçüde azalttığını dile getiriyorlar. Bu nedenle hem çalışanların hem de işverenlerin sigorta bildirimlerinde son derece dikkatli olmaları gerektiği hatırlatılmakta.
SGK'nın kararlı adımları ile birlikte sahte sigortalılık uygulamalarının belirgin bir şekilde azalması bekleniyor. Denetimlerin ise önümüzdeki dönemlerde daha da yaygınlaşacağı öngörülmekte. Vatandaşların olası risklere karşı kendi kayıtlarını kontrol etmeleri ve şüpheli durumlarda resmi kanallar aracılığıyla bilgi almaları büyük bir önem taşımakta.
