Sosyal Güvenlik Kurumu, zorlu çalışma koşullarında çalışan bireylerin yaşam sürelerinin "yıprandığı" meslekler için pozitif ayrımcılığa devam ediyor. 20 Ocak 2026 tarihinde ilan edilen yeni yönetmelikle, emeklilik yaşını öne çeken meslek gruplarına yenileri eklenmiştir.
Yıpranma Payı (FHSZ) Kapsamında Yenilikler (2026)
Bu yeni düzenleme ile birlikte aşağıdaki sektörlerde görev alan çalışanlar, "yıpranma" imkânından faydalanarak prim günlerine ek süre kazanma şansına sahip oldu:
Çimento Fabrikası Çalışanları: Toz ve ağır sanayi şartları dolayısıyla bu listenin içine alındı.
Alüminyum Fabrikaları: Yüksek sıcaklık ve kimyasal maruziyet göz önünde bulunduruldu.
Dökümhane İşçileri: Metal sektöründeki tehlikeli çalışma koşulları bu kapsama dâhil edildi.
Cam Sanayi Çalışanları: Üretim sürecindeki zorlu şartlar, bu çalışanlara daha erken emeklilik fırsatı sundu.
Önemli Bilgi: Bu sektörlerdeki çalışanlar, sadece 12 ay çalışmış olsalar bile Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 15 ay çalışmış olarak sayılacaklardır.
Yıpranma Payı (FHSZ) nedir ve emekliliği nasıl etkiler?
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ), tehlikeli mesleklerde çalışanların prim gün sayılarına ekleme yapılmasını ve eklenen sürenin yarısının emeklilik yaş sınırından düşülmesini sağlayan bir sistemdir.
Kimler Yıpranma Payı Alabilir? (Güncel Liste)
2026 yılı itibarıyla yıpranma payından faydalanan başlıca meslek grupları şunlardır:
Madenciler ve Yeraltı İşçileri: En yüksek ek prim hakkına sahip meslek grubudur (Yılda 180 gün ek prim).
Sağlık Çalışanları: Doktorlar, hemşireler, ebeler, hasta bakıcılar ve ambulans şoförlerini kapsar (Yılda 60 gün).
Güvenlik Güçleri: Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet mensupları, MİT çalışanları ve İnfaz Koruma Memurlarını içerir.
Gazeteciler: Basın kartı sahibi muhabirler ve teknik personel.
İtfaiyeciler: Yangın söndürme ve kurtarma ekipleri.
Ağır Sanayi: Demir-çelik, cıva, asit ve zehirli gaz üreten fabrikalar.
Yeni Eklenenler: Çimento, cam, dökümhane ve alüminyum işçileri.
Erken Emeklilik Şartları
Yıpranma payından yararlanarak erken emekli olabilmek için sadece ilgili sektörde çalışmak yeterli değildir. SGK'nın aradığı bazı şartlar şunlardır:
1. Bilfiil Çalışma Şartı: Kişinin, riskli işi bizzat icra etmesi gerekmektedir. Örneğin, bir hastanenin muhasebe biriminde çalışan bir kişi yıpranma payı alamazken, röntgen teknisyeni bu haktan yararlanabilir.
2. Süre Şartı (3600 Gün): Yıpranma payının emeklilik yaşından düşülebilmesi için bu kapsamdaki işlerde en az 10 yıl (3600 gün) çalışmış olmalıdır (Madenciler için bu süre 5 yıl/1800 gündür).
3. Doğru Meslek Kodu: İşveren, SGK bildirimini yaparken sizin doğru "Meslek Kodu" ile bildirildiğinizden emin olmalıdır. Örneğin, maden işçisinin "Düz İşçi" olarak bildirilmesi, hak kaybına sebep olabilir.
e-Devlet’ten Yıpranma Payı Sorgulama Nasıl Yapılır?
Haklarınızın olup olmadığını ve primlerinizin doğru bir biçimde yatırılıp yatırılmadığını kontrol etmek için şu adımları izleyebilirsiniz:
e-Devlet kapısına giriş yapın.
"SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" sayfasını açın.
Hizmet dökümünüzde prim günlerinizin yanında "FHSZ" ibaresi veya 2A, 3A gibi kodların yer alıp almadığını kontrol edin.
Eğer işinizin kapsamına girmesine rağmen primleriniz standart düzeyde gösteriliyorsa, geçmişe dönük hak kaybını önlemek adına Hizmet Tespit Davası açma hakkına sahipsiniz.
